Kanun No. 5253

Kabul Tarihi : 4.11.2004

Resmi Gazete : 25649 Yayın Tarihi : 23/11/2004

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1. - Bu Kanunun amacı; dernekler, dernek şube veya temsilcilikleri, federasyonlar, konfederasyonlar ve yabancı dernekler ile merkezleri yurt dışında bulunan dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye'deki şube veya temsilciliklerinin yasak ve izne tâbi faaliyetlerini, yükümlülüklerini, denetimlerini ve uygula nacak cezalar ile derneklere ilişkin diğer hususları düzenlemektir.

Tanımlar

MADDE 2. - Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Dernek: Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarını,

b) Derneğin yerleşim yeri: Derneğin yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü yeri,

c) Dernek merkezi: Derneğin yerleşim yerinin bulunduğu il veya ilçeyi,

d) Mülkî idare amiri: Dernek merkezinin bulunduğu yerin vali veya kaymakamını,

e) Dernekler birimi: İllerde il dernekler müdürlüğünü, ilçelerde dernekler büro şefliğini,

f) Plâtform: Derneklerin kendi aralarında veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere girişim, hareket ve benzeri adlarla oluşturdukları tüzel kişiliği bulunmayan geçici nitelikteki birliktelikleri,

g) Üst kuruluş: Derneklerin oluşturduğu tüzel kişiliği bulunan federasyonları ve federasyonların oluşturduğu konfederasyonları,

h) Şube: Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan ve bünyesinde organları bulunan alt birimi,

i) Temsilcilik: Dernek faaliyetl erinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği ve bünyesinde organları bulunmayan alt birimi,

İfade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Dernek kurma hakkı

MADDE 3. - Fiil ehliyetine sahip gerçek veya tüzel kişiler, önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir.

Ancak, Türk Silâhlı Kuvvetleri ve kolluk kuvvetleri mensupları ile kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri hakkında özel kanunlarında getirilen kısıtlamalar saklıdır.

Onbeş yaşını bitiren ayırt etme gücüne sahip küçükler; toplumsal, ruhsal, ahlakî, bedensel ve zihinsel yetenekleri ile spor, eğitim ve öğretim haklarını, sosyal ve kültürel varlıklarını, aile yapısını ve özel yaşantılarını korumak ve geliştirmek amacıyla yasal temsilcilerini n yazılı izni ile çocuk dernekleri kurabilir veya kurulmuş çocuk derneklerine üye olabilirler.

Oniki yaşını bitiren küçükler yasal temsilcilerinin izni ile çocuk derneklerine üye olabilirler ancak yönetim ve denetim kurullarında görev alamazlar.

Çocuk de rneklerine onsekiz yaşından büyükler kurucu veya üye olamazlar.

Dernek tüzüğü

MADDE 4. - Her derneğin bir tüzüğü bulunur. Bu tüzükte aşağıda gösterilen hususların belirtilmesi zorunludur:

a) Derneğin adı ve merkezi.

b) Derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için dernekçe sürdürülecek çalışma konuları ve çalışma biçimleri ile faaliyet alanı.

c) Derneğe üye olma ve üyelikten çıkmanın şart ve şekilleri.

d) Genel kurulun toplanma şekli ve zamanı.

e) Genel kurulun görevleri, yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve şekilleri.

f) Yönetim ve denetim kurullarının görev ve yetkileri, ne suretle seçileceği, asıl ve yedek üye sayısı.

g) Derneğin şubesinin bulunup bulunmayacağı, bulunacak ise şubelerin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri ile dernek genel kurulunda nasıl temsil edileceği.

h) Üyelerin ödeyecekleri giriş ve yıllık aidat miktarının belirlenme şekli.

ı) Derneğin borçlanma usulleri.

j) Derneğin iç denetim şekilleri.

k) Tüzüğün ne şekilde değiştirileceği.

l) Derneğin feshi halinde mal varlığının tasfiye şekli.

Uluslararası faaliyet

MADDE 5. - Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir, yurt dışında temsilcilik veya şube açabilir, yurt dışında dernek veya üst kuruluş kurabilir veya yurt dışında kurulmuş dernek veya kuruluşlara katılabilirler.

Yabancı dernekler, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye'de faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir, temsilcilik veya şube açabilir, dernek veya üst kuruluş kurabilir veya kurulmuş dernek veya üst kuruluşlara katılabilirler.

Tüzel kişilerin oy kullanması

MADDE 6. - Tüzel kişinin üye olması halinde, tüzel kişinin yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendireceği kişi oy kullanır. Bu kişinin başkanlık veya temsil görevi sona erdiğinde, tüzel kişi adına oy kullanacak kimse yeniden belirlenir.

Şube genel kurulları

MADDE 7. - Şube genel kurulları olağan toplantılarını merkez genel kurulu toplantısından en az iki ay önce bitirmek zorundadırlar.

Federasyon ve konfederasyonlar

MADDE 8. - Federasyonların üye sayısının beşten ve konfederasyonların üye sayısının üçten aşağı düştüğü ve bu durum üç ay içinde giderilmediği takdirde haklarında kendiliğinden sona erme hükümleri uygulanır.

Federasyonlar ve konfederasyonlar temsilcilik dışında her ne ad altında olursa olsun, başka bir örgüt kuramazlar.

İç denetim

MADDE 9. - Derneklerde iç denetim esastır. Genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından iç denetim yapılabileceği gibi, bağımsız denetim kuruluşlarına da denetim yaptırılabilir. Genel kurul, yönetim kurulu veya bağımsız denetim kuruluşlarınca denetim yapılmış olması, denetim kurulunun yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Denetim kurulu; derneğin, tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını, dernek tüzüğünde tespit edilen es as ve usullere göre ve bir yılı geçmeyen aralıklarla denetler ve denetim sonuçlarını bir rapor halinde yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar.

Denetim kurulu üyelerinin istemi üzerine, her türlü bilgi, belge ve kayıtların, dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteğinin yerine getirilmesi zorunludur.

Yardım ve işbirliği

MADDE 10. - Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, benzer amaçlı derneklerden, (siyasi partilerden- Anayasa Mah. Esas 2004/108, Karar 2004/15 Res Gazete 29/12/2004 Yürürlüğü durdurma), işçi ve işveren sendikalarından ve meslekî kuruluşlardan maddî yardım alabilir ve adı geçen kurumlara maddî yardımda bulunabilirler.

5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler.

Gelir ve giderlerde usul ile dernek defterleri

MADDE 11. - Dernek gelirleri alındı belgesi ile toplanır ve giderler harcama belgesi ile yapılır. Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile toplanması halinde banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer. Alındı belgeleri ve harcama belgelerinin saklama süresi beş yıldır.

Dernek gelirlerinin toplanmasında kullanılacak alındı belgeleri yönetim kurulu kararı ile bastırılır. Alındı belgelerinin şekli, bastırılması, onaylanması ve kullanılması ile dernek gelirlerinin toplanmasında kullanılacak yetki belgesine ilişkin hususlar yönetmelikte düzenlenir.

Dernek gelirlerini toplayacak kişiler yönetim kurulu kararıyla belirlenir ve bunlar adına yetki belgesi düzenlenir.

Dernekler tarafından tutulacak defter ve kayıtlar ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir. Bu defterlerin dernekler biriminden ya da noterden onaylı olması zorunludur.

Sandık kurma

MADDE 12. - Dernekler, tüzüklerinde yazılı olmak ve sağlanan kârı üyelerine paylaştırmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine aktarmamak şartıyla üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zarurî ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurabilirler.

Bu sandıkların kuruluş ve çalışma esasları yönetmelikte düzenlenir.

Dernek görevlileri ve ücretleri

MADDE 13. - (Üye sayısının 100 kişiden çok olması şartıyla – Anayasa Mah. Esas 2004/108, Karar 2004/15 Res Gazete 29/12/2004 Yürürlüğü durdurma) dernek hizmetleri gönüllüler veya yönetim kurulu kararı ile göreve başlatılan ücretliler aracılığıyla yürütülür.

Dernek yönetim ve denetim kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine ücret verilebilir. Verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafından tespit olunur. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri dışındaki üyelere ücret, huzur hakkı veya başka bir ad altında herhangi bir karşılık ödenemez.

Dernek hizmetleri için görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarları genel kurul tarafından tespit olunur.

Gençlik ve spor kulüpleri

MADDE 14. - Derneklerden başvurmaları halinde; spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü adını alır. Bu kulüpler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilir.

Kulüplerin organları, bu organların görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce de denetlenmesi ve bunlara yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri, kulüplerin kayıt ve tesciline ilişkin esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Gençlik ve Spor Genel Müd ürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenlenir.

Tasfiye

MADDE 15. - Genel kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğinden sona erdiği tespit edilen derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi, tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılır. Tüzükte tasfiyenin ne şekilde yapılacağının genel kurul kararına bırakıldığı hallerde, genel kurul tarafından bir karar alınmamış veya genel kurul toplanamamışsa, yahut dernek mahkeme kararı ile feshedilmişse, derneğin bütün para, mal ve haklar ı, mahkeme kararıyla derneğin amacına en yakın ve kapatıldığı tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir.

Kendiliğinden sona erdiği tespit edilen veya feshine karar verilen derneklerin tasfiye ve devir işlemleri tamamlandıktan sonra dernekler kütüğündeki kayıtları silinir.

Feshedilmesi için hakkında soruşturma veya dava açılmış olan bir dernek, fesih ve buna bağlı olarak dernek mallarının devrine dair bir karar aldığı takdirde, soruşturma ve dava sonuçlanıncaya kadar devir işlemi yapılmaz.

Tasfiye i şlemleri sonucu derneklerin defter ve belgelerinin saklanma usulü, süresi ve tasfiyeye ilişkin gerekli belgeler yönetmelikte düzenlenir.

Basımevlerinin sorumluluğu

MADDE 16. - Basımevleri, dernek gelirlerinin toplanmasında kullanılacak alındı belgelerini bastıktan sonra, bu belgelerin seri ve sıra numaralarını onbeş gün içinde mülkî idare amirliğine bildirmek zorundadır.

Hata ve noksanlıkların giderilmesi

MADDE 17. - Derneklerin iş ve işlemlerinde, bu Kanun ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ile bunlara dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerin hükümlerine aykırılık tespit edilmesi halinde, konusu suç teşkil etmeyen hata ve noksanlıkların mülkî idare amirinin yazılı istemi üzerine, ilgili dernek tarafından otuz gün içerisinde giderilmesi zorunludur.

Yargılama usulü

MADDE 18. - Bu Kanunla ilgili olarak hukuk mahkemelerinde bakılacak davalarda basit yargılama usulü uygulanır.

Bu Kanun hükümlerine aykırı davranan failler hakkındaki soruşturma ve kovuşturma, yer ve zaman kaydı aranmaksızın 3005 sayılı Meşhud Suçların Muhakeme Usulü Kanunu hükümlerine göre yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Denetim ve Bildirimler

Beyanname verme yükümlülüğü ve denetim

MADDE 19. - Dernekler, yıl sonu itibarıyla faaliyetlerini, gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarını düzenleyecekleri beyanname ile her yıl Nisan ayı sonuna kadar mülkî idare amirliğine vermekle yükümlüdürler. Beyannamenin düzenlenmesine ilişkin esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.

Gerekli görülen hallerde, derneklerin tüzüklerinde gösterilen amaçlar doğrultusunda faaliyet gösterip göstermedikleri, defterlerini ve kayıtlarını mevzuata uygun olarak tutup tutmadıkları İçişleri Bakanı veya mülkî idare amiri tarafından denetletilebilir. Bu denetimlerde kolluk kuvveti mensupları görevlendirilemez. İçişleri Bakanlığı ve mülkî idar e amirlerinin yapacağı denetimler mesai saatleri içerisinde yapılır. Bu denetimler en az yirmidört saat önce derneklere bildirilir.

Denetim sırasında görevli memurlar tarafından istenecek her türlü bilgi, belge ve kayıtların, dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteğinin yerine getirilmesi zorunludur.

Denetim sırasında, suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi hâlinde, mülkî idare amiri durumu derhal Cumhuriyet savcılığına ve derneğe bildirir.

Kolluk kuvvetlerinin yetkisi

MADDE 20. - Kamu düzeninin korunması veya suç işlenmesinin önlenmesi nedenlerinden birine bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça, yine bu nedenlere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda mülkî idare amirinin yazılı emri bulunmadıkça, kolluk kuvvetleri, dernek ve eklentilerine giremez, arama yapamaz ve buradaki eşyaya el koyamaz. Mülkî idare amirinin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el k oymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar. Hâkim kararı, mülkî idare amiri tarafından dernek yöneticilerine yazıyla duyurulur.

Yurt dışından yardım alınması

MADDE 21. - Dernekler mülkî idare amirliğine önceden bildirimde bulunmak şartıyla yurt dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan aynî ve nakdî yardım alabilirler. Bildirimin şekli ve içeriği yönetmelikte düzenlenir. Nakdî yardımların bankalar aracılığıyla alınması zorunludur.

Taşınmaz mal edinme

MADDE 22. - Dernekler genel kurullarının yetki vermesi üzerine yönetim kurulu kararıyla taşınmaz mal satın alabilir veya taşınmaz mallarını satabilirler. Dernekler edindikleri taşınmazları, tapuya tescilinden itibaren bir ay içinde mülkî idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler.

Genel kurul toplantısı ve organlara seçilenlerin idareye bildirilmesi

MADDE 23. - Dernekler, genel kurulu izleyen otuz gün içinde, yönetim kurulu ve denetim kurulu ile derneğin diğer organlarına seçilen asıl ve yedek üyeleri mülkî idare amirliğine bildirmekle yükümlüdür. Dernek organlarında ve yerleşim yerinde meydana gelen değişiklikler de aynı usule tâbidir. Genel kurul sonuç bildiriminin şekli, içeriği ve gerekli belgeler yönetmelikte düzenlenir.

Temsilcilik

MADDE 24. -Dernekler , gerekli gördükleri yerlerde dernek faaliyetlerini yürütmek amacıyla temsilcilik açabilirler. Temsilcilikler, şube veya dernek genel kurullarında temsil edilmezler. Şubeler temsilcilik açamazlar. Temsilciliğin adresi, yönetim kurulu kararıyla temsilci ola rak görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından o yerin mülkî idare amirliğine yazılı olarak bildirilir.

Plâtform oluşturma

MADDE 25. - Dernekler, amaçları ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, kendi aralarında veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere ve yetkili organlarının kararı ile plâtformlar oluşturabilirler.

Plâtformlar, kanunların dernekler için yasakladığı amaç ve faaliyet konuları doğrultusunda kurulamazlar ve faaliyet gösteremezler. Bu yasağa aykırı hareket edenler hakkında, bu Kanun ve ilgili kanunların cezaî hükümleri uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İzne Tâbi Faaliyetler

Derneklerin izinle kurabileceği tesisler

MADDE 26. - Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, eğitim ve öğretim faaliyetleri için yurt, pansiyon; üyeleri için lokal açmaları ve lokallerinde alkollü içki kullanılması ile bu tesislerin işletilmesi mülkî idare amirinden izin almalarına bağlıdır. Bu tesislerin açılması, işletilm esi ve kapatılmasına ilişkin esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.

Kamu yararına çalışan dernekler

MADDE 27. - Kamu yararına çalışan dernekler, ilgili bakanlıkların ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilir. Bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için, en az bir yıldan beri faaliyette bulunması ve derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere giriştiği faaliyetlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikt e ve ölçüde olması şarttır.

Kamu yararına çalışan dernek statüsünün kazanılması, kaybedilmesi ve gerekli belgeler ile diğer esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.

Kamu yararına çalışan dernekler en az iki yılda bir denetlenir. Yapılan denetimler sonucunda düzenlenen raporlar üzerine, kamu yararına çalışan derneklerin organlarında görev alan üyeler veya ilgili personel, ağır hapis veya ağır para cezası verilmesini gerektiren suçların işlendiğinin tespit edilmesi halinde, geçici bir tedbir olarak İçişler i Bakanınca görevden uzaklaştırılabilir. Görevden uzaklaştırılanların yerlerine, kesin hükme kadar, öncelikle dernek üyelerinden olmak üzere görevlendirme yapılır.

Kamu yararına çalıştıklarına karar verilen dernekler, denetimler sonunda bu niteliklerini kaybettikleri tespit edilirse, birinci fıkrada öngörülen usulle haklarında alınan kamu yararına çalışan derneklerden sayılma kararı kaldırılır.

Türkiye Kızılay Derneği ve Türk Hava Kurumunun tüzüklerini onaylamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Kamu yararına çalışan derneklerin mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş gibi cezalandırılır.

Dernek adları

MADDE 28. - Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler İçişleri Bakanlığının izni ile kullanılabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yasaklar

Bazı ad ve işaretleri kullanma yasağı

MADDE 29. - Derneklerin, mevcut veya mahkeme kararıyla kapatılmış veya feshedilmiş bir siyasî partinin, bir sendikanın veya üst kuruluşun, bir derneğin veya üst kuruluşun adını, amblemini, rumuzunu, rozetini ve benzeri işaretleri ya da başka bir ülkeye ve daha önce kurulmuş Türk devletlerine ait bayrak, amblem ve flamaları kullanmaları yasaktır.

Kurulması yasak olan dernekler ve yasak faaliyetler

MADDE 30. -Dernekler;

a) Tüzüklerinde gösterilen amaç ve bu amacı gerçekleştirmek üzere sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları dışında faaliyette bulunamazlar.

b) Anayasa ve kanunlarla açıkça yasaklanan amaçları veya konusu suç teşkil eden fiilleri gerçekleştirmek amacıyla kurulamaz.

c) Askerliğe, millî savunma ve genel kolluk hizmetlerine hazırlayıcı öğretim ve eğitim faaliyetlerinde bulunamaz, bu amaçları gerçekleştirmek üzere kamp veya eğitim yerleri açamazlar. Üyeleri için özel kıyafet veya üniforma kullanamazlar.

Kayıt ve yazışma dili

MADDE 31. - Dernekler, defterlerinde ve kayıtlarında ve Türkiye Cumhuriyetinin resmi kurumlarıyla yazışmalarında Türkçe kullanırlar.

ALTINCI BÖLÜM

Ceza Hükümleri

Ceza hükümleri

MADDE 32. - Bu Kanuna aykırı davranışlara uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

a) Dernek kurma hakkına sahip olmadıkları halde dernek kuranlar veya derneklere üye olmaları kanunlarla yasaklandığı halde dernek üyesi olanlar ile derneklere üye olması kanunlarla yasaklanmış kişileri bilerek dernek üyeliğine kabul eden veya kaydını silmeyen veya dernek üyesi iken derneklere üye olma hakkını kaybeden kişileri dernek üyeliğinden silmeyen dernek yöneticileri beşyüzmilyon lira idarî para cezası ile cezal andırılır.

b) Genel Kurul toplantılarını kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak veya dernek merkezinin bulunduğu veya tüzüğünde belirtilen yer dışında yapan dernek yöneticileri beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Mahkemece, kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak yapılan genel kurul toplantılarının iptaline de karar verilebilir.

c) Yurt dışı yardımı bankalar aracılığıyla almayan dernek yöneticilerine, bu şekilde alınan paranın yüzde beşi oranında idarî para cezası verilir.

d ) Derneğe ait tutulması gereken defter veya kayıtları tutmayan dernek yöneticileri beşyüzmilyon lira idarî para cezası ile cezalandırılır.

e) Genel kurul ve diğer dernek organlarında yapılan seçimler ve oylamalar ile oyların sayım ve dökümüne hile karıştıranlar ve defter veya kayıtları tahrif veya yok edenler veya gizleyenler, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde altı aydan iki yıla kadar hapis ve beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

f) Her ne suretle olursa olsu n kendisine tevdi olunan derneğe ait para veya para hükmündeki evrak, senet veya sair malları kendisinin veya başkasının menfaatine olarak sarf veya istihlâk veya rehneden veya satan, gizleyen, imha, inkâr, tahrif veya tağyir eden yönetim kurulu başkanı ve üyeleri veya denetçiler ile derneğin diğer personeli fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, altı aydan iki yıla kadar hapis ve beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

g) Yetkili mercilerin izni olmaksızın yabancı derneklerin Türkiye'de temsilciliklerini veya şubelerini açanlar, faaliyetlerini yürütenler, bu derneklerle işbirliğinde bulunanlar veya bu dernekleri üye kabul edenler beşyüzmilyon liraya kadar para cezası ile cezalandırılır ve izinsiz açılan şube veya tems ilciliğin de kapatılmasına karar verilir.

h) 16 ncı maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen basımevi yöneticileri beşyüzmilyon lira idarî para cezası ile cezalandırılır.

ı) 17 nci maddede yer alan zorunluluğa uymayanlar yüzmilyon lira idarî para cezası ile cezalandırılır.

j) 19 uncu maddede belirtilen beyannameyi bilerek gerçeğe aykırı olarak verenler üçmilyar liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

k) 9 ve 19 uncu maddelerin üçüncü fıkralarındaki zorunluluğa uymayanlar beşyüzmilyon lira idarî para cezası ile cezalandırılır.

l) 21, 22, 23 ve 24 üncü maddelerde belirtilen bildirim yükümlülüğünü, 19 uncu maddede belirtilen beyanname verme yükümlülüğünü yerine getirmeyen dernek yöneticileri beşyüzmilyon lira idarî para cezası ile cezalandırılır.

m) 26 ncı maddede belirtilen tesisleri izinsiz açan dernek yöneticileri, beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır ve tesisin kapatılmasına da karar verilebilir.

n) 29 uncu maddede belirtilen yasaklara, yazılı olarak uyarılmalarına rağmen, aykırı hareket eden dernek yöneticileri, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır ve derneğin feshine de karar verilir.

o) 30 uncu maddenin (a) bendinde belirtilen yasağa aykırı hareket eden dernek yöneticileri beşyüzmilyon liradan birmilyar liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır, tekerrürü halinde ağır para cezası yarı nispetinde artırılarak hükmolunur. Aynı maddenin (c) bendine aykırı faaliyett e bulunan dernek yöneticileri, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, bir yıldan az olmamak üzere hapis cezası ile cezalandırılır ve tesisin kapatılmasına da karar verilir.

p) 30 uncu maddenin (b) bendinde belirtilen kurulması yasak dernekleri kuranlar ile bu bende aykırı harekette bulunan dernek yöneticileri fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır ve derneğin feshine de karar verilir.

r) 31 inci maddede öngörülen zorunluluğa uymayanlar birmilyar lira idarî para cezası ile cezalandırılır.

Cezaların uygulanması

MADDE 33. - Bu Kanunda belirtilen cezalar çocuk dernekleri hakkında, yazılı olarak uyarılmasına rağmen tekrar edilmesi halinde uygulanır.

Bu Kanunun 32 nci maddesinde geçen "dernek yöneticileri" ibareleri dernek yönetim kurulu başkanını ifade eder.

Bu Kanunda yazılı olan idarî para cezaları mülkî idare amiri tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.

Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hâllerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.

Bu Kanuna göre verilen idarî para cezaları 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Diğer Hükümler

Cemiyetler ve Dernekler kanunlarına yapılan atıflar

MADDE 34. - Diğer kanunlarda, 3512 sayılı Cemiyetler Kanunu, 1630 sayılı Dernekler Kanunu veya 2908 sayılı Dernekler Kanunu ile bunların ek ve değişikliklerine veya belli maddelerine yapılan atıflar, bu Kanuna veya bu Kanunun aynı konuları düzenleyen madde veya maddelerine yapılmış sayılır. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde aynı konuları düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili hükümlerine atıf yapılmış s ayılır.

Kanunun meslekî kuruluşlara uygulanacak hükümleri

MADDE 35. - Bu Kanunun 19, 20, 23, 26, 28, 29, 30 ve 31 inci maddeleri özel kanunlarında hüküm bulunmamak kaydıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile işçi ve işveren sendikaları ve üst kuruluşları için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanır.

Uygulanacak hükümler

MADDE 36. - Bu Kanun hükümleri; yabancı dernekler ile merkezleri yurt dışında bulunan dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye'deki şube veya temsilcilikleri hakkında da ceza hükümleri ile birlikte uygulanır. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun hükümleri uygulanır.

Yönetmelik

MADDE 37. - Bu Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler İçişleri Bakanlığınca, kulüp adını alan derneklerle ilgili yönetmelik ise Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça en geç altı ay içinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler çıkarılıncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümler

MADDE 38. - A) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 62 nci maddesi ve 74 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 62. – Dernekler, 60 ıncı maddenin son fıkrası gereğince yapılan yazılı bildirimi izleyen altı ay içinde ilk genel kurul toplantılarını yapmak ve zorunlu organlarını oluşturmakla yükümlüdürler.

Olağan genel kurul toplantılarının en geç üç yılda bir yapılması zorunludur.

B) 4721 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "yerleşim yeri, kurucuları,", 64 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "tüzükte başkaca bir düzenleme yoksa,", 77 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "yerel bir gazete ile ilan edilir ve aynı zamanda ve bir yazıyla", 92 nci maddesinde yer alan "uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde ve karşılıklı olmak koşuluyla" ve 93 üncü maddesinde yer alan "karşılıklı olmak koşuluyla" ibareleri madde metinlerinden çıkarılmıştır.

C) 4721 sayılı Kanunun 61 inci maddesi ile 79 uncu maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

D) 14.2.1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunun 13/A maddesinin (h) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

h) 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa göre düzenlenecek yardım toplama faaliyetleriyle ilgili işlemleri yürütmek.

Derneklerin kaydedileceği dernekler kütüğünün şekli, düzenleme ve kayıt esasları yönetmelikle düzenlenir.

Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe kaymakamlıklarında ayrıca ilçe dernekler büro şeflikleri oluşturulmaz.

E) 8.6.1984 tarihli ve 227 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Vakıfların dış ülkelerdeki gerçek veya tüzel kişilerden veya diğer kuruluşlardan yardım alması, derneklere uygulanan hükümlere tâbidir.

F) 23.6.19 83 tarihli ve 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "gezi ve eğlenceler düzenlemek", 24 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki "belirli yerlere kutu koymak" ibarelerinden sonra gelmek üzere "veya bilgileri otomati k ya da elektronik olarak işleme tâbi tutmuş sistemler kullanmak" ibaresi eklenmiştir.

G) 2860 sayılı Kanunun 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 7. – Yardım toplama faaliyeti bir ilin birden fazla ilçesini kapsıyorsa o ilin valisinden, bir ilçenin sınırları içinde ise o ilçenin kaymakamından izin alınır. Yardım toplama faaliyeti birden fazla ili kapsıyorsa yardım toplama faaliyetine girişecek gerçek veya tüzel kişilerin yerleşim yerinin bulunduğu ilin valisinden izin alınır ve izni ve ren valilik tarafından ilgili valiliklere ve İçişleri Bakanlığına bilgi verilir. Yardım toplama faaliyetleriyle ilgili işlemler dernekler birimlerince yürütülür.

H) 6.10.1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 39. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 40. -Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

DERNEKLER YÖNETMELİĞİ

Yönetmelik
Içisleri Bakanligindan:
Dernekler Yönetmeligi

BIRINCI BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanimlar
Amaç
Madde l – Bu Yönetmeligin amaci; dernekler ile kar amaci gütmeyen kuruluslar ve bu Yönetmelik kapsamina giren vakiflarin tabi olacaklari usul ve esaslari düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 – Bu Yönetmelik; vakiflarin bazi islemleri ile dernekler ve dernek sube veya temsilciliklerin, federasyonlar ve konfederasyonlarin, merkezleri yurt disinda bulunan dernekler ile dernek ve vakif disindaki kâr amaci gütmeyen kuruluslarin Türkiye’deki sube veya temsilciliklerinin kurulusu, genel kurul toplantilari, uluslararasi faaliyetleri, yükümlülükleri, izne tabi faaliyetleri, lokal açmalari, sandik kurmalari ve diger hususlar ile ilgili is ve islemlerini kapsamaktadir.
Dayanak
Madde 3 – Bu Yönetmelik, 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayili Dernekler Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayili Türk Medeni Kanununun ilgili hükümleri, 26/3/1987 tarihli ve 3335 sayili Uluslararasi Nitelikteki Tesekküllerin Kurulmasi Hakkinda Kanun ile 2/1/2003 tarihli ve 4778 sayili Çesitli Kanunlarda Degisiklik Yapilmasina Iliskin Kanunun 36 nci, 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayili Içisleri Bakanligi Teskilat ve Görevleri Hakkinda Kanunun 13/A ve 8/6/1984 tarihli ve 227 sayili Vakiflar Genel Müdürlügünün Teskilat ve Görevleri Hakkinda Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3 üncü maddesine dayanilarak hazirlanmistir.
Tanimlar
Madde 4 – Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlik : Içisleri Bakanligini,
Bakan : Içisleri Bakanini,
Daire Baskanligi : Dernekler Dairesi Baskanligini,
Mülki idare amirligi : Dernek merkezinin bulundugu yerin valilik veya kaymakamligini,
Mülki idare amiri : Dernek merkezinin bulundugu yerin vali veya kaymakamini,
Dernekler birimi : Il dernekler müdürlügü ve ilçe dernekler büro sefligini,
Dernekler müdürlügü : Valilik bünyesindeki il dernekler müdürlügünü,
Dernek : 5253 sayili Dernekler Kanunu ile 4721 sayili Türk Medeni Kanununa göre kurulan dernek ve subelerini, derneklerin olusturduklari federasyon ve federasyonlarin olusturduklari konfederasyonlar ile yabanci derneklerin Türkiye’deki sube veya temsilciliklerini,
Kar amaci gütmeyen kurulus : Merkezleri yurt disinda bulunan dernek ve vakif disindaki diger kar amaci gütmeyen kuruluslari,
Birlik : 3335 sayili Uluslararasi Nitelikteki Tesekküllerin Kurulmasi Hakkinda Kanun kapsaminda bulunan birlik, federasyon veya benzeri tesekkülleri,
Yabanci dernek : Merkezleri yurt disinda bulunan dernekler ile dernek ve vakif disindaki kâr amaci gütmeyen kuruluslari,
Yabanci vakif : Merkezleri yurt disinda bulunan vakiflari,
Dernek merkezi : Dernegin yerlesim yerinin bulundugu il veya ilçeyi,
Dernegin yerlesim yeri : Dernegin yönetim faaliyetlerinin yürütüldügü yeri,
Kütük : Dernekler kütügünü,
Kanun : 5253 sayili Dernekler Kanununu,
Medeni Kanun : 4721 sayili Türk Medeni Kanununu,
Dernek eklentisi : Derneklere ait lokaller, umuma açik kamp, spor saha ve salonlari ile iktisadi isletmeler hariç, yurt, kitaplik, çocuk bakim yuvasi, huzur evi ve asevi gibi dernekten ayri bir varligi olmayan ve dernegin amacini dogrudan desteklemek için kurulmus yerleri,
Mikrokredi : Gelir getirici bir faaliyette bulunmalarini saglamak amaciyla sandik üyelerine ödünç olarak verilen küçük bir sermayeyi,
ifade eder.
IKINCI BÖLÜM
Kurulus Islemleri
Kurulus bildirimi
Madde 5 – Dernek kuruculari tarafindan imzalanmis iki adet kurulus bildirimi ve asagida belirtilen ekleri, dernegin kurulacagi yerin mülki idare amirligine verilir.
a) Kurucular tarafindan her sayfasi imzalanmis iki adet dernek tüzügü,
b) Kurucularin nüfus cüzdan fotokopisi,
c) Dernek kuruculari arasinda tüzel kisiliklerin bulunmasi halinde; bu tüzel kisilerin unvani, yerlesim yeri ve kurulus belgesi ile tüzel kisiliklerin organlari tarafindan yetkilendirilen gerçek kisi de belirtilmek kaydiyla bu konuda alinmis kararin fotokopisi,
d) Kurucular arasinda yabanci dernek veya dernek ve vakif disinda kar amaci gütmeyen kuruluslar bulunmasi halinde, bu tüzel kisilerin dernek kurucusu olabilecegini gösteren Içisleri Bakanliginca verilmis izin belgesi,
e) Kurucular arasinda yabanci uyruklular varsa, bunlarin Türkiye'de yerlesme hakkina sahip olduklarini gösterir belgelerin fotokopileri,
f) Yazisma ve tebligati almaya yetkili kisi veya kisilerin adi, soyadi, yerlesim yerlerini ve imzalarini belirten liste.
Büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçeler hariç diger ilçelerdeki dernek kurulus islemlerinde istenen belgeler birer arttirilarak verilir.
Dernekler, kurulus bildirimi ve eklerini mülki idare amirligine vermek suretiyle tüzel kisilik kazanirlar.
Çocuk derneklerine tüzel kisiler kurucu veya üye olamazlar, ayrica çocuk derneklerinde kurulus bildirimine, kurucu çocuklarin yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Mülki idare amirligi tarafindan dernek kurulus bildirimi, gün ve saat belirtilmek suretiyle dernekler birimine havale edilir ve basvuru sahibine kurulus bildirimi ve eklerinin alindigina dair Alindi Belgesi (EK- 1) verilir ve dernek, kütüge kaydedilir.
Ilçe dernekler birimi, kurulus bildirimi ve dernek tüzügünün ikiser örnegini yedi gün içinde il dernekler müdürlügüne gönderir.
Kurulus bildirimi ve dernek tüzügünün incelenmesi
Madde 6 – Kurulus bildirimi ve ekinde verilen belgelerin dogrulugu ile dernek tüzügü, alindi belgesinin düzenlendigi tarihten itibaren altmis gün içinde mülki idare amiri tarafindan bizzat veya dernekler birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir. Ilçelerde kurulan derneklerin tüzükleri de ilgili valiliklerce incelenir. Yapilan inceleme sonucunda, tespit edilen Kanuna aykirilik veya noksanligin giderilmesi kuruculardan yazili olarak istenir.
Kurulus bildirimi ve ekleri ile dernek tüzügünde, Kanuna aykirilik veya noksanlik bulunmadigi takdirde ya da Kanuna aykirilik veya noksanligin yapilan tebligat üzerine otuz gün içinde giderilmis olmasi halinde, mülki idare amirligi tarafindan keyfiyet bir yazi ile dernek geçici yönetim kurulu baskanligina derhal bildirilir.
Kanuna aykirilik veya noksanlik otuz gün içinde giderilmedigi takdirde mülki idare amiri, yetkili asliye hukuk mahkemesinde dernegin feshi hakkinda davanin açilmasi için durumu Cumhuriyet savciligina bildirir.
Kütüge kaydi yapilan derneklerin; onayli tüzükleri ve kurulus bildirimleri en geç yedi gün içinde valilik tarafindan Bakanliga gönderilir.
Sube kurulusu
Madde 7 – Tüzüklerinde sube açabilecegi belirtilmis dernekler, genel kurullarinca yetki verilen yönetim kurullarinin yetkili kilacaklari en az üç kisinin imzaladigi iki adet Kurulus Bildirimini (EK- 2) ve asagida belirtilen eklerini subenin açilacagi yerin mülki idare amirligine verirler.
a) Ilgili dernekler müdürlügünce onaylanmis iki adet dernek tüzügü,
b) Kurucularin nüfus cüzdan fotokopisi,
c) Sube kuruculari arasinda tüzel kisiliklerin bulunmasi halinde; bu tüzel kisilerin unvani, yerlesim yeri ve kurulusuna ait belgeler ile tüzel kisiliklerin organlari tarafindan yetkilendirilen gerçek kisi de belirtilmek kaydiyla bu konuda alinmis kararin fotokopisi,
d) Kurucular arasinda yabanci uyruklular varsa, bunlarin Türkiye'de yerlesme hakkina sahip olduklarini gösterir belgelerin fotokopileri,
e) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazisma ve tebligati almaya yetkili kisi veya kisilerin adi, soyadi, yerlesim yerlerini ve imzalarini belirten liste,
f) Sube açilmasi için yönetim kuruluna verilmis yetkiyi gösteren genel kurul kararinin fotokopisi,
g) Kurucu olarak yetkilendirilmis kisiler için alinmis dernek yönetim kurulu karari fotokopisi.
Büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçeler hariç diger ilçelerdeki sube kurulus islemlerinde istenen belgeler birer arttirilarak verilir.
Çocuk derneklerinin subelerine tüzel kisiler kurucu veya üye olamazlar, ayrica çocuk dernekleri subelerinde kurulus bildirimine, kurucu çocuklarin yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Sube kurulusunun incelenmesi ve kütüge kaydedilmesi
Madde 8 – Sube kurulus bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunlugu, kurulus bildirimleri için verilen alindi belgelerinin düzenlendigi tarihten itibaren altmis gün içinde mülki idare amiri tarafindan bizzat veya dernekler birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir.
Tüzügü incelemeden geçmemis veya inceleme sirasinda belirlenen Kanuna aykiriliklari veya noksanliklari yapilan tebligat üzerine süresi içinde gidermeyen derneklerin, subesi açilamaz.
Sube kurulus bildirimi ve eklerinin incelenmesinde, sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere iliskin hükümler uygulanir. Sube, sube merkezinin bulundugu yerin il dernekler müdürlügünce kütüge kaydedilir. Ayrica, sube kurulus bildirimi yedi gün içinde il dernekler müdürlügü tarafindan Bakanliga gönderilir.
Federasyon kurma basvurulari ve istenecek belgeler
Madde 9 – Federasyonlar kurulus amaçlari ayni olan en az bes dernegin bir araya gelmesi ile kurulurlar. Federasyonlar, kurulus bildirimi ve eklerini mülki idare amirligine vermek suretiyle tüzel kisilik kazanirlar.
Federasyon kuracak dernek temsilcileri tarafindan imzalanmis iki adet Kurulus Bildirimi (EK- 2) ve asagida belirtilen ekler, federasyonun kurulacagi yerin mülki idare amirligine verilir.
a) Kurucu dernek temsilcileri tarafindan imzalanmis iki adet federasyon tüzügü,
b) Dernek tüzüklerinin; amaç, federasyon kurma ve üye olmaya iliskin maddelerinin bulundugu bölümün yönetim kurulu baskanindan onayli ve kaseli sureti,
c) Federasyon kurulmasi yönünde derneklerce alinmis genel kurul karar örnegi,
d) Kurucularin dernegi temsil etmekle yetkilendirildigine iliskin ilgili dernek yönetim kurullarinin karar örnegi,
e) Kurucular arasinda yabanci dernek veya dernek ve vakif disinda kar amaci gütmeyen kuruluslar bulunmasi halinde, bu tüzel kisilerin federasyona kurucu olabilecegini gösteren Bakanlikça verilmis izin belgesi,
f) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazisma ve tebligati almaya yetkili kisi veya kisilerin adi, soyadi, yerlesim yerlerini ve imzalarini belirten liste veya yazi.
Büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçeler hariç diger ilçelerdeki federasyon kurulus islemlerinde istenen belgeler birer arttirilarak verilir.
Federasyonlar hakkinda bu Yönetmeligin derneklerle ilgili hükümleri uygulanir.
Konfederasyon kurma basvurulari ve istenecek belgeler
Madde 10 – Konfederasyonlar kurulus amaçlari ayni olan en az üç federasyonun bir araya gelmesi ile kurulurlar. Konfederasyonlar kurulus bildirimi ve eklerini mülki idare amirligine vermek suretiyle tüzel kisilik kazanirlar.
Konfederasyon kuracak federasyon temsilcileri tarafindan imzalanmis iki adet Kurulus Bildirimi (EK- 2) ve asagida belirtilen ekler, konfederasyonun kurulacagi yerin mülki idare amirligine verilir.
a) Kurucu federasyon temsilcileri tarafindan imzalanmis iki adet konfederasyon tüzügü,
b) Federasyon tüzüklerinin; amaç, konfederasyon kurma ve üye olmaya iliskin maddelerinin bulundugu bölümün yönetim kurulu baskanindan onayli ve kaseli sureti,
c) Konfederasyon kurulmasi yönünde federasyonlarca alinmis genel kurul karar örnegi,
d) Kurucularin federasyonu temsil etmekle yetkilendirildigine iliskin ilgili federasyon yönetim kurullarinin karar örnegi,
e) Kurucular arasinda yabanci dernek veya dernek ve vakif disinda kar amaci gütmeyen kuruluslar tarafindan kurulan federasyon niteligindeki tüzel kisiliklerin bulunmasi halinde, bu tüzel kisilerin konfederasyona kurucu olabilecegini gösteren Bakanlikça verilmis izin belgesi,
f) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazisma ve tebligati almaya yetkili kisi veya kisilerin adi, soyadi, yerlesim yerlerini ve imzalarini belirten liste.
Büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçeler hariç diger ilçelerdeki konfederasyon islemlerinde istenen belgeler birer arttirilarak verilir.
Konfederasyonlar hakkinda bu Yönetmeligin derneklerle ilgili hükümleri uygulanir.
Federasyon ve konfederasyon kuruluslarinin incelenmesi
Madde 11 – Federasyon ve konfederasyon kurulus bildirimleri ve eklerinin incelenmesinde, sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere iliskin hükümler uygulanir. Federasyon ve konfederasyonlar, merkezlerinin bulundugu yerin il dernekler müdürlügünce kütüge kaydedilir. Ayrica, federasyon ve konfederasyon kurulus bildirimleri ile onayli tüzükleri yedi gün içinde il dernekler müdürlügü tarafindan Bakanliga gönderilir.
Tüzügü incelemeden geçmemis veya inceleme sirasinda belirlenen aykiriliklari veya noksanliklarini tebligata ragmen gidermemis dernek veya federasyonlar, üst kurulus kurucusu olamazlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Kurul Toplantilari
Ilk genel kurul toplantisi
Madde 12 – Kurulus bildiriminde, tüzügünde ve diger belgelerinde Kanuna aykirilik veya noksanligin bulunmamasi ya da Kanuna aykirilik ve noksanligin verilen süre içinde giderilmesi durumda, keyfiyetin dernege yazili olarak bildirilmesinden itibaren alti ay içinde dernegin ilk genel kurul toplantisini yapmasi ve organlarini olusturmasi zorunludur.
Genel kurul toplantilari
Madde 13 – Genel kurul;
a) Dernek tüzügünde belli edilen zamanlarda olagan,
b) Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördügü hallerde veya dernek üyelerinden beste birinin yazili istegi üzerine otuz gün içinde olaganüstü toplanir.
Olagan genel kurul toplantilarinin en geç üç yilda bir yapilmasi zorunludur.
Genel kurul toplantiya yönetim kurulunca çagrilir.
Çagri usulü
Madde 14 – Yönetim kurulu, dernek tüzügüne göre genel kurula katilma hakki bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katilma hakki bulunan üyeler, en az onbes gün önceden, günü, saati, yeri ve gündemi bir gazetede ilan edilmek veya yazili ya da elektronik posta ile bildirilmek suretiyle toplantiya çagrilir. Bu çagrida, çogunluk saglanamamasi sebebiyle toplanti yapilamazsa, ikinci toplantinin hangi gün, saat ve yerde yapilacagi da belirtilir. Ilk toplanti ile ikinci toplanti arasindaki süre yedi günden az, altmis günden fazla olamaz.
Toplanti, çogunluk saglanamamasi sebebinin disinda baska bir nedenle geri birakilirsa, bu durum geri birakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplanti için yapilan çagri usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. Ikinci toplantinin geri birakma tarihinden itibaren en geç alti ay içinde yapilmasi zorunludur. Üyeler ikinci toplantiya, birinci fikrada belirtilen esaslara göre yeniden çagrilir.
Genel kurul toplantisi bir defadan fazla geri birakilamaz.
Toplanti usulü
Madde 15 – Genel kurula katilma hakki bulunan üyelerin listesi toplanti yerinde hazir bulundurulur. Toplanti yerine girecek üyelerin resmi makamlarca verilmis kimlik belgeleri, yönetim kurulu üyeleri veya yönetim kurulunca görevlendirilecek görevliler tarafindan kontrol edilir. Üyeler, yönetim kurulunca düzenlenen listedeki adlari karsisina imza koyarak toplanti yerine girerler. Kimlik belgesini göstermeyenler, belirtilen listeyi imzalamayanlar ile genel kurula katilma hakki bulunmayan üyeler toplanti yerine alinmaz. Bu kisiler ve dernek üyesi olmayanlar, ayri bir bölümde genel kurul toplantisini izleyebilirler.
Toplanti yeter sayisi saglanmissa durum bir tutanakla tespit edilir ve toplanti yönetim kurulu baskani veya görevlendirecegi yönetim kurulu üyelerinden biri tarafindan açilir. Toplanti yeter sayisi saglanamamasi halinde de yönetim kurulunca bir tutanak düzenlenir.
Açilistan sonra, toplantiyi yönetmek üzere bir baskan ve yeteri kadar baskan vekili ile yazman seçilerek divan heyeti olusturulur.
Dernek organlarinin seçimi için yapilacak oylamalarda, oy kullanan üyelerin divan heyetine kimliklerini göstermeleri ve hazirun listesindeki isimlerinin karsilarini imzalamalari zorunludur.
Toplantinin yönetimi ve güvenliginin saglanmasi divan baskanina aittir. Genel kurul, gündemdeki konularin görüsülerek karara baglanmasiyla sonuçlandirilir. Genel kurulda her üyenin bir oy hakki vardir; üye oyunu sahsen kullanmak zorundadir.
Toplantida görüsülen konular ve alinan kararlar bir tutanaga yazilir ve divan baskani ile yazmanlar tarafindan birlikte imzalanir. Toplanti sonunda, tutanak ve diger belgeler yönetim kurulu baskanina teslim edilir. Yönetim kurulu baskani bu belgelerin korunmasindan ve yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün içinde teslim etmekten sorumludur.
Mahkemece kayyim atanmasi veya Medeni Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fikrasina göre görevlendirilme yapilmasi halinde, bu maddede yönetim kurulana verilen görevler bu kisiler tarafindan yerine getirilir.
Sube genel kurul toplantilari
Madde 16 – Subeler, olagan genel kurul toplantilarini, merkez olagan genel kurulu toplantisindan en az iki ay önce tamamlamak ve genel kurul sonuç bildiriminin bir örnegini toplantinin yapildigi tarihi izleyen otuz gün içinde mülki idare amirligine ve genel merkezlerine bildirmek zorundadirlar.
Genel kurul sonuç bildirimi
Madde 17 – Olagan veya olaganüstü genel kurul toplantilarini izleyen otuz gün içinde, yönetim ve denetim kurullari ile diger organlara seçilen asil ve yedek üyeleri içeren Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3) ve ekleri yönetim kurulu baskani tarafindan mülki idare amirligine bildirilir:
a) Divan baskani, baskan yardimcilari ve yazman tarafindan imzalanmis genel kurul toplanti tutanagi örnegi,
b) Tüzük degisikligi yapilmissa, tüzügün degisen maddelerinin yeni ve eski sekli ile dernek tüzügünün son seklinin her sayfasi yönetim kurulunca imzalanmis örnegi.
Genel kurul sonuç bildirimi ve ekleri, büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçeler hariç diger ilçelerde bulunan dernekler tarafindan iki suret olarak verilir.
Genel kurul sonuç bildirimleri, dernek yönetim kurulu tarafindan yetki verilen bir yönetim kurulu üyesi tarafindan da yapilabilir. Bildirimin yapilmamasindan yönetim kurulu baskani sorumludur.
Sandigi bulunan dernekler, sandiklarina ait genel kurul sonuç bildirimi ve eklerini bu maddede belirtilen usulde mülki idare amirligine bildirirler.
Genel kurul sonuç bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunlugu dernekler birimlerince incelenir. Varsa, eksiklerin veya hatalarin giderilmesi ilgili derneklerden istenir. Eksiklik ve hatalarin giderilmemesi veya konusu suç teskil eden fiillerin tespit edilmesi halinde gerekli yasal islem yapilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yurtdisindan Yardim Alma
Bildirim yükümlülügü
Madde 18 – Dernek veya vakiflar, mülki idare amirligine önceden bildirimde bulunmak sartiyla yurt disindaki kisi, kurum ve kuruluslardan ayni ve nakdi yardim alabilirler. Nakdi yardimlarin bankalar araciligiyla alinmasi ve kullanilmadan önce bildirim sartinin yerine getirilmesi zorunludur.
Basvuru
Madde 19 – Yurtdisindan yardim alacak olan dernek veya vakiflar EK- 4′te belirtilen Yurtdisindan Yardim Alma Bildirimini iki nüsha olarak doldurup mülki idare amirligine bildirimde bulunurlar.
Bildirimin mülki idare amirligi tarafindan onayli bir örnegi ilgili bankaya verilmek üzere basvuru sahibine verilir.
Basvuru formu ekinde bulunacak belgeler ve bakanliga bildirim
Madde 20 – Basvuru formu ekinde, yetkili organin karar örnegi, varsa bu konuda düzenlenen protokol, sözlesme ve benzeri belgeler ile yardimin aktarildigi hesaba iliskin dekont, ekstre ve benzeri belgenin bir örnegi de eklenir.
Alinan bildirim ve eklerin birer adedi yedi gün içinde Bakanliga gönderilir. Yurt disindan yardim alan vakiflara ait bildirimin bir örnegi, ayrica bilgi için Vakiflar Genel Müdürlügüne gönderilir.
BESINCI BÖLÜM
Uluslararasi Faaliyetler
Türkiye’de kurulu vakiflarin yurt disi faaliyetleri
Madde 21 – Türkiye’de kurulan vakiflar amaçlari dogrultusunda uluslararasi faaliyette bulunabilmek için (EK- 5)’de belirtilen Türkiye’de Kurulu Vakiflarin Yurtdisinda Faaliyette Bulunma Izin Basvuru Formunu dört nüsha olarak merkezlerinin bulundugu valilige verirler. Valilik, formu incelenmek üzere il dernekler müdürlügüne havale eder. Form alindiktan sonra, varsa eksiklikleri tamamlattirilir.
Alinan belgelerin üçer adedi valilik görüsleri ile birlikte geregi için yedi gün içinde Bakanliga gönderilir.
Disisleri Bakanliginin konu ile ilgili görüsü alindiktan sonra, Bakanlikça gerekli degerlendirme yapilir. Sonuç, ilgili valilige bildirilir ve valilik tarafindan basvuru sahiplerine on gün içinde bilgi verilir.
Yabanci vakiflarin izin alma yükümlülügü
Madde 22 – Yabanci vakiflar, uluslararasi alanda isbirligi yapilmasinda yarar görülen hallerde, karsilikli olmak kosulu ile Disisleri Bakanliginin görüsü alinmak suretiyle, Bakanligin izniyle Türkiye’de dogrudan faaliyette bulunabilir, temsilcilik kurabilir, sube açabilir, üst kuruluslar kurabilir, kurulmus üst kuruluslara katilabilir veya kurulmus vakiflarla isbirligi yapabilirler.
Bu vakiflar, Medeni Kanun hükümlerine göre kurulan vakiflar hakkinda uygulanan mevzuata tabidir.
Yabanci vakiflarin basvurusu
Madde 23 – Yabanci vakiflar, temsilcilik kurma, sube açma, üst kurulus kurma, kurulan üst kuruluslara katilma, kurulmus vakiflarla isbirligi yapma ve Türkiye’de dogrudan gerçeklestirmek istedikleri diger faaliyetleriyle ilgili basvurularini Bakanliga (EK- 6)’da belirtilen Yabanci Tüzel Kisilerin Türkiye’de Faaliyette Bulanabilmelerine Iliskin Basvuru Formu ve eklerini dört nüsha vererek yaparlar. Ayrica, temsilcilik kurma veya sube açma basvurularinda (EK- 7)’de bulunan örnek statüdeki bilgileri ihtiva eden ana statünün de verilmesi zorunludur.
Isbirligi yapma basvurusu, yabanci vakif adina ülkemizde isbirligi yapilacak vakif tarafindan da gerçeklestirebilir. Basvuru, Bakanliga dogrudan yapilabilecegi gibi posta araciligiyla da yapilabilir.
Yabanci vakiflarin Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgili olarak yeni basvurularinda, daha önce verilen ve geçerliligini koruyan belgeler bir daha istenmez.
Yabanci vakif basvurularinin incelenmesi ve izin
Madde 24 – Yabanci vakiflarin Türkiye’deki faaliyetleriyle ilgili basvuru formu ve ekleri Bakanlikça incelenir ve varsa eksiklikleri tamamlatilir.
Disisleri Bakanliginin konu ile ilgili görüsü alindiktan sonra, Bakanlikça gerekli degerlendirme yapilir ve degerlendirmenin olumlu olmasi halinde, iznin türü, kapsami ve süresi de kararda belirtilir. Temsilcilik ve sube açma, üst kurulus kurma veya üst kuruluslara katilma durumlarinda izin süresiz verilir. Basvuru sonuçlandiktan sonra, basvuru sahibine ve form ve ekleri ile birlikte de ilgili valilige on gün içinde bildirilir.
Süreli izinler azami bes yildir. Ancak, Bakanlik sürenin yetersiz olmasi halinde bu süreyi uzatabilir. Süre uzatimi talebi, sürenin dolmasindan en az üç ay önce ve gerekçeli bir yazi ile yapilir. Süre uzatiminin degerlendirilmesi ve sonuç için yukarida belirtilen usul uygulanir.
Yabanci vakiflarin yillik raporlari
Madde 25 – Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabanci vakiflar, her yil sonu itibariyle yaptiklari harcama gerektiren faaliyetleriyle ilgili (EK- 8)’de belirtilen Türkiye’de Temsilcilik Açmasina Izin Verilen Yabanci Vakif, Dernek ve Kar Amaci Gütmeyen Kuruluslarin Verecegi Faaliyet Bildiriminin iki nüshasini merkezlerinin bulundugu yerin valiligine takip eden yilin subat ayi sonuna kadar verirler. Bu form ve eklerinin bir nüshasi valiliklerce Bakanliga gönderilir.
Türkiye’de dogrudan uluslararasi faaliyette bulunmalarina izin verilen yabanci vakiflar ise belirtilen nitelikteki formlarini, her yilin ilk iki ayi içinde, eger faaliyet bir yildan az süreli ise faaliyet sonunda,Türkçe olarak Bakanliga verirler.
Ayrica, bu vakiflar Türkiye’deki her türlü faaliyetlerine iliskin yazili ve görsel yayinlarin ikiser nüshasini Bakanliga gönderirler.
Yabanci derneklerin izin alma yükümlülügü
Madde 26 – Yabanci ülkelerde kurulmus dernekler, Disisleri Bakanliginin görüsü alinmak suretiyle, Bakanligin izniyle Türkiye’de dogrudan faaliyette veya isbirliginde bulunabilir, temsilcilik veya sube açabilir, dernek veya üst kurulus kurabilir veya kurulmus dernek veya üst kuruluslara katilabilirler.
Yabanci dernekler, Türkiye’deki faaliyetlerinde derneklerin tabi oldugu mevzuat hükümlerine tabidir.
Yabanci derneklerin basvurusu
Madde 27 – Yabanci dernekler, isbirligi yapma, temsilcilik veya sube açma, dernek veya üst kurulus kurma, kurulan dernek veya üst kuruluslara katilma ve Türkiye’de dogrudan faaliyette bulunma ile ilgili basvurularini Bakanliga (EK-6)’da belirtilen form ve eklerini dört nüsha vererek yaparlar. Ayrica, temsilcilik açma basvurularinda (EK- 9)’da bulunan örnek statüdeki bilgileri ihtiva eden temsilcilik ana statüsünün; sube açma basvurularinda ise Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen konulari ihtiva eden tüzügün de verilmesi zorunludur.
Isbirligi yapma basvurulari, yabanci dernek adina ülkemizde isbirligi yapilacak dernek tarafindan da gerçeklestirebilir. Basvurular, Bakanliga dogrudan yapilabilecegi gibi posta araciligiyla da yapilabilir.
Yabanci derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri çerçevesinde daha önce verilmis izinlerle ilgili olarak istenen belgelerin verilmesi gerektiginde, yeni izin basvurusunda geçerliligini koruyan belgeler istenmez.
Yabanci dernek basvurularinin incelenmesi ve izin
Madde 28 – Yabanci derneklerin Türkiye’deki faaliyetleriyle ilgili basvuru formu ve ekleri Bakanlikça incelenir, varsa eksiklikleri tamamlatilir.
Disisleri Bakanliginin konu ile ilgili görüsü alindiktan sonra, Bakanlikça gerekli degerlendirme yapilir ve degerlendirmenin olumlu olmasi halinde, iznin türü, kapsami ve süresi de kararda belirtilir. Temsilcilik ve sube açma, dernek kurma veya derneklere üye olma, üst kurulus kurma veya üst kuruluslara katilma durumlarinda izin süresiz verilir. Basvuru sonuçlandiginda, basvuru sahibine ve form ve ekleri ile birlikte de ilgili valilige on gün içinde bildirilir.
Süreli izinler azami bes yildir. Ancak, Bakanlik sürenin yetersiz olmasi halinde bu süreyi uzatabilir. Süre uzatimi talebi, sürenin dolmasindan en az üç ay önce ve gerekçeli bir yazi ile yapilir. Süre uzatiminin degerlendirilmesi ve sonuç için yukarida belirtilen usul uygulanir.
Yabanci derneklerin yillik raporlari
Madde 29 – Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabanci dernekler, her yil sonu itibariyle yaptiklari harcama gerektiren faaliyetlerle ilgili yillik olarak hazirlayacaklari (EK- 8)’de belirtilen Türkiye’de Temsilcilik Açmasina Izin Verilen Yabanci Vakif, Dernek ve Kar Amaci Gütmeyen Kuruluslarin Verecegi Faaliyet Bildirimin iki nüshasini merkezlerinin bulundugu yerin valiligine takip eden yilin ilk iki ayi içinde verirler. Bu form ve eklerinin bir nüshasi valiliklerce Bakanliga gönderilir. Türkiye’de dogrudan uluslararasi faaliyette bulunmalarina izin verilen yabanci dernekler ise belirtilen nitelikteki formlarini, her yilin ilk iki ayi içinde, eger faaliyet bir yildan az süreli ise faaliyet sonunda, Türkçe olarak Bakanliga verirler.
Ayrica, bu dernekler Türkiye’deki her türlü faaliyetlerine iliskin yazili ve görsel yayinlarin ikiser nüshasini Bakanliga gönderirler.
Kar amaci gütmeyen kuruluslara uygulanacak hükümler
Madde 30 – Bu Yönetmelikte yabanci derneklere uygulanan hükümler, yurtdisinda kurulu dernek ve vakif disindaki kar amaci gütmeyen kuruluslarin ülkemizde yapacaklari faaliyetler için de uygulanir.

ALTINCI BÖLÜM
Defterler ve Kayitlar
Defter tutma esaslari
Madde 31 – Dernekler isletme hesabi esasina göre defter tutarlar. Ancak, yillik brüt gelirleri 2005 yili için 500 Bin YTL’yi asan dernekler takip eden hesap döneminden baslayarak bilanço esasina göre defter tutarlar.
Isletme hesabi esasina göre defter tutan dernekler, yukarida belirtilen hadde bagli kalmaksizin yönetim kurulu karari ile bilanço esasina göre defter tutabilirler.
Bilanço esasina geçen dernekler, üst üste iki hesap döneminde yukarida belirtilen haddin altina düserlerse, takip eden yildan itibaren isletme hesabi esasina dönebilirler.
Ticari isletmesi bulunan dernekler, ticari isletmeleri için, ayrica Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre defter tutarlar.
Tutulacak defterler
Madde 32 – Dernekler asagida yazili defterleri tutarlar.
a) Isletme hesabi esasinda tutulacak defterler ve uyulacak esaslar asagidaki gibidir:
1) Karar Defteri: Yönetim kurulu kararlari tarih ve numara sirasiyla bu deftere yazilir ve kararlarin alti toplantiya katilan üyelerce imzalanir.
2) Üye Kayit Defteri: Dernege üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, dernege giris ve çikis tarihleri bu deftere islenir. Üyelerin ödedikleri giris ve yillik aidat miktarlari bu deftere islenebilir.
3) Evrak Kayit Defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sira numarasi ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakin asillari ve giden evrakin kopyalari dosyalanir. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden evraklar çiktisi alinmak suretiyle saklanir.
4) Demirbas Defteri: Dernege ait demirbaslarin edinme tarihi ve sekli ile kullanildiklari veya verildikleri yerler ve kullanim sürelerini dolduranlarin kayittan düsürülmesi bu deftere islenir.
5) Isletme Hesabi Defteri: Dernek adina alinan gelirler ve yapilan giderler açik ve düzenli olarak bu deftere islenir.
6) Alindi Belgesi Kayit Defteri (EK- 10): Alindi belgelerinin seri ve sira numaralari, bu belgeleri alan ve iade edelerin adi, soyadi ve imzalari ile aldiklari ve iade ettikleri tarihler bu deftere islenir.
b) Bilanço esasinda tutulacak defterler ve uyulacak esaslar asagidaki gibidir:
1) (a) bendinin 1, 2, 3 ve 6 nci alt bentlerinde kayitli defterleri bilanço esasinda defter tutan dernekler de tutarlar.
2) Yevmiye Defteri, Büyük Defter ve Envanter Defteri: Bu defterlerin tutulma usulü ile kayit sekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun Maliye Bakanligina verdigi yetkiye istinaden yayimlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebligleri esaslarina göre yapilir.
Bu maddede sayilan ve derneklerce tutulmasi zorunlu olan defterlerin dernekler biriminden veya noterden onayli olmasi zorunludur.
Kayit usulü
Madde 33 – Bu Yönetmelige göre tutulacak defter ve kayitlarin Türkçe olmasi zorunludur. Defterler mürekkepli kalemle yazilir.
Defterler bilgisayar ortaminda da tutulabilir. Ancak form veya sürekli form seklinde tutulacak defterler, kullanilmaya baslanmadan önce her bir sayfasina numara verilerek ve onaylatilarak kullanilabilir. Onayli sayfalar kullanildiktan sonra defter haline getirilerek muhafaza edilir.
Yevmiye defteri maddelerinde yapilan yanlislar ancak muhasebe kurallarina göre düzeltilebilir. Diger defter ve kayitlara rakam ve yazilar yanlis yazildigi takdirde düzeltmeler ancak yanlis rakam ve yazi okunacak sekilde çizilmek, üst veya yan tarafina veya ilgili bulundugu hesaba dogrusu yazilmak suretiyle yapilabilir. Yanlis rakam ve yazinin çizilmesi halinde, bu rakam ve yaziyi çizen tarafindan paraflanir.
Defterlere geçirilen bir kayit; kazimak, çizmek veya silmek suretiyle okunamaz hale getirilemez.
Karar defterinin sayfa sonunda imza için birakilan bölümü hariç defterlerin satirlari, çizilmeksizin bos birakilamaz ve atlanamaz. Ciltli defterlerde, defter sayfalari ciltten koparilamaz. Tasdikli form veya sürekli form yapraklarinin sirasi bozulamaz ve bunlar yirtilamaz.
Derneklere ait belgeler, kaydedildikleri defterdeki kayit sirasina uygun olarak numaralandirilir ve dosyalanarak saklanir.
Kayit zamani
Madde 34 – Islemler, defterlere günlük olarak kaydedilir. Ancak, gelir ve gider kayitlari;
a) Islemlerin, isin hacmine ve gereklerine uygun olarak muhasebe düzeni ve güvenligini bozmayacak bir süre içinde kaydedilmesi sarttir. Bu gibi kayitlar on günden fazla geciktirilmez.
b) Kayitlarini devamli olarak muhasebe fisleri ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafini tasiyan belgelere dayanarak tutan derneklerde, islemlerin bunlara kaydedilmesi, deftere islenmesi hükmündedir. Ancak bu kayitlar, islemlerin esas defterlere kirkbes günden daha geç intikal ettirilmesine imkan vermez. Dernek defterlerinin denetim amaciyla istenmesi halinde, kirkbes günlük sürenin dolmasi beklenmeden kayitlarin islenmesi zorunludur.
Hesap dönemi
Madde 35 – Derneklerde hesap dönemi bir takvim yilidir. Hesap dönemi 1 ocakta baslar ve 31 aralikta sona erer. Yeni kurulan derneklerde hesap dönemi kurulus tarihinde baslar ve 31 aralikta sona erer.
Defterlerin tasdiki
Madde 36 – Bu Yönetmelikte yazili defterleri kullanacak dernekler, bunlari kullanmaya baslamadan önce il dernekler müdürlügüne veya notere tasdik ettirirler. Bu defterlerin kullanilmasina sayfalari bitene kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki yapilmaz. Ancak, bilanço esasina göre tutulan defterler ile form veya sürekli form yaprakli defterlerin, kullanilacagi yildan önce gelen son ayda, her yil yeniden tasdik ettirilmesi zorunludur.
Dernegin adi, kütük numarasi, yerlesim yeri, defterin türü, defterin kaç sayfadan ibaret oldugu, tasdik tarihi, tasdik numarasi, tasdiki yapan makamin resmi mühür ve imzasini içeren tasdik serhleri defterin ilk sayfasina yazilir veya (EK- 11)’de belirtilen Tasdik Serhi Formu doldurulup defterin ilk sayfasina yapistirilarak köseleri tasdiki yapan makam tarafindan mühürlenir. Defterin son sayfasi, defterin kaç sayfadan ibaret oldugu, tasdik tarihi ve numarasi belirtilerek tasdik makami tarafindan mühürlenir ve imzalanir.
Defterlerin her sayfasi sira numarasiyla teselsül edip etmedigi kontrol edilerek mühürlenir.
Tasdik defteri
Madde 37 – Il dernekler müdürlügü, tasdikini yaptigi defterleri Tasdik Defterine (EK- 12) kaydeder. Bu defter kullanilmaya baslanilmadan önce, sayfalarinin sira numarasiyla teselsül ettigine bakilarak, bu sayfalar teker teker il dernekler müdürlügünün mühürü ile mühürlenir ve son sayfasina kaç sayfadan ibaret oldugu ile onay tarihi belirtilerek, il dernekler müdürü tarafindan imzalanir. Bu defter, ayrica bilgisayar ortaminda da tutulur.
Gelir ve gider belgeleri
Madde 38 – Dernek gelirleri alindi belgesi ile tahsil edilir. Dernek gelirlerinin bankalar araciligi ile tahsili halinde banka tarafindan düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alindi belgesi yerine geçer.
Dernek giderleri ise fatura, perakende satis fisi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapilir. Ancak dernekler, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsaminda bulunan ödemeleri için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulasi, bu kapsamda da bulunmayan ödemeleri için Gider Makbuzu (EK- 13) düzenlerler.
Dernekler tarafindan kisi, kurum veya kuruluslara yapilacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri Ayni Yardim Teslim Belgesi (EK- 14) ile yapilir. Kisi, kurum veya kuruluslar tarafindan derneklere yapilacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise Ayni Bagis Alindi Belgesi (EK- 15) ile kabul edilir.
Bu belgeler; EK- 13, EK- 14 ve EK- 15′de gösterilen biçim ve ebatta, müteselsil seri ve sira numarasi tasiyan, kendinden karbonlu elli asil ve elli koçan yapragindan meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler ve yazi makineleri araciligiyla yazdirilacak form veya sürekli form seklinde, dernekler tarafindan bastirilir. Form veya sürekli form seklinde bastirilacak belgelerin, belirtilen nitelikte olmasi zorunludur.
Saklama süresi
Madde 39 – Defterler hariç olmak üzere, dernekler tarafindan kullanilan alindi belgeleri, harcama belgeleri ve diger belgeler özel kanunlarda belirtilen süreler sakli kalmak üzere, kaydedildikleri defterlerdeki sayi ve tarih düzenine uygun olarak 5 yil süreyle saklanir.
Isletme hesabi tablosu
Madde 40 – Isletme hesabi esasina göre kayit tutan dernekler yil sonlarinda (31 aralik) (EK- 16)’da gösterilen biçimde "Isletme Hesabi Tablosu" düzenlerler.
Bilanço esasina göre raporlama
Madde 41 – Bilanço esasina göre defter tutan derneklerin yil sonlarinda (31 aralik), Maliye Bakanliginca yayimlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliglerini esas alarak bilanço ve gelir tablosunu düzenlemeleri yeterlidir.
YEDINCI BÖLÜM
Gelir ve Gider Usulü
Alindi belgelerinin biçimi
Madde 42 – Dernek gelirlerinin tahsilinde kullanilacak Alindi Belgeleri (EK- 17)’de gösterilen biçim ve ebatta yönetim kurulu karariyla bastirilir. Alindi belgeleri, müteselsil seri ve sira numarasi tasiyan kendinden karbonlu elli asil ve elli koçan yapragindan meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler ve yazi makineleri araciligiyla yazdirilan form veya sürekli kayit formu seklinde tertip edilir. Form veya sürekli form seklinde bastirilacak alindi belgelerinin, belirtilen nitelikte olmasi zorunludur. Alindi belgesi ciltlerinin koçan kismi iki suret olarak bastirilabilir. Ancak, koçan yapraginin bir suretinin cilt koçaninda, digerinin ise muhasebe evraklari arasinda düzenli olarak saklanmasi zorunludur.
Alindi belgelerinin bastirilmasi ve kontrolü
Madde 43 – Bastirilan alindi belgelerinin seri ve sira numaralari ile diger baski islerinde kusur bulunup bulunmadigi, sayman üyece kontrol edilir. Kontrolde hatali oldugu ortaya çikan cilt veya formlar geri verilerek ayni miktarda yenisi bastirilir. Alindi belgeleri, matbaadan sayman üye tarafindan bir tutanak ile teslim alinir.
Bastirilan alindi belgesi ciltleri veya elektronik sistemler ve yazi makineleri araciligiyla yazdirilmasi için bastirilan formlarin adedi ile seri ve sira numaralarinin, onbes gün içinde basimevleri tarafindan mülki idare amirligine bildirilmesi zorunludur.
Dernekler birimleri; basimevleri tarafindan bildirilen alindi belgeleri ile ilgili bilgileri kontrol eder ve ilgili dernek ve basimevinin adini, alindi belgesi ciltlerinin adedini, baslangiç ve bitis numaralari ile seri numaralarini Alindi Belgesi Ciltleri Takip Defterinin (EK- 18) bir satirina kaydeder.
Form veya sürekli form seklinde bastirilan alindi belgeleri de baslangiç ve bitis numaralari elli asil ve elli koçan yapragini ihtiva edecek sekilde gruplandirilarak yukarida belirtilen usule göre kaydedilir.
Alindi Belgesi Takip Defteri kullanilmaya baslanilmadan önce, sayfalarinin sira numarasiyla teselsül ettigine bakilarak, bu sayfalar teker teker il dernekler müdürlügünün mühürü ile mühürlenir ve son sayfasina kaç sayfadan ibaret oldugu ile onay tarihi belirtilerek, il dernekler müdürü tarafindan imzalanir. Bu defter, ayrica bilgisayar ortaminda da tutulur.
Alindi belgelerinin deftere kaydi
Madde 44 – Dernek saymaninca teslim alinan alindi belgeleri Alindi Belgesi Kayit Defterine kaydedilir. Alindi belgelerinin, eski ve yeni saymanlar arasinda tutanakla devir teslimi yapilir.
Alindi belgesi ciltlerinin bastirildiktan sonra tamami, numarasi en küçük olan alindi belgesi cildinden baslamak üzere defterin yalnizca baslangiç, bitis ve serisi sütunlari doldurularak, her bir satirda bir alindi belgesi cildi gösterilecek sekilde alt alta yazilmak suretiyle kaydedilir. Defterin diger sütunlari, alindi belgesi ciltlerinin gelir tahsil edecek kisilere teslim edilmesi veya teslim edilen alindi belgesi cildinin iade edilmesi sirasinda doldurulur.
Tamami kullanilmadigi halde herhangi bir nedenle iade edilen alindi belgelerinin kullanilmayan yapraklari tespit edilerek sayman ve iade eden kisi tarafindan tutanak altina alinir. Bu sekilde iade edilen alindi belgesi ciltleri, gelir tahsil edecek baska bir kisiye verilebilir veya yapraklari üzerine büyük harflerle ve görünebilecek sekilde iptal yazilarak bir daha kullanilmaz.
Form veya sürekli form seklinde bastirilan alindi belgeleri de baslangiç ve bitis numaralari elli asil ve elli koçan yapragini ihtiva edecek sekilde gruplandirilarak yukarida belirtilen usule göre kaydedilir ve kullanilir.
Alindi belgelerinden kaybolan veya çalinanlar bir tutanak ile tespit edilir ve en kisa sürede dernekler birimlerine bildirilir. Gerekli islemlerin yapilmasi için durum, dernekler birimleri tarafindan Cumhuriyet bassavciliklarina intikal ettirilir.
Alindi belgelerinin kullanimi
Madde 45 – Alindi belgeleri, gelir tahsil etme görev ve yetkisine sahip bulunanlara, sayman üyelerce imza karsiligi verilir ve kullanildiktan sonra imza karsiligi geri alinir. Bu islemler Alindi Belgesi Kayit Defterinde gösterilir.
Alindi belgeleri, sabit boyali sert veya sivri uçlu tükenmez kalemle okunakli bir biçimde silintisiz ve kazintisiz olarak doldurulur. Ödemede bulunana asil yaprak koparilarak verilir, koçan kismi ciltte birakilir. Düzenleme sirasinda hata yapilirsa, hatali belge yapragi ödemede bulunana verilmez. Asil ve koçan yapraklarin üzerine "IPTAL" ibaresi yazilip her ikisi koparilmadan ciltte birakilir.
Form seklinde bastirilan alindi belgeleri, elektronik sistemler araciligiyla doldurulduktan sonra asli ödemede bulunana verilir; sureti dosyasinda muhafaza edilir.
Yetki belgesi
Madde 46 – Dernek adina gelir tahsil edecek kisi veya kisiler, yetki süresi de belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu karari ile tespit edilir. Gelir tahsil edecek kisilerin açik kimligi, imzasi ve fotograflarini ihtiva eden Yetki Belgesi (EK- 19) dernek tarafindan üç nüsha olarak düzenlenerek, dernek yönetim kurulu baskaninca onaylanir. Yetki belgelerinin birer sureti dernekler birimlerine verilir.
Dernek adina gelir tahsil edecek kisiler, ancak adlarina düzenlenen yetki belgelerinin bir suretinin dernekler birimine verilmesinden itibaren gelir tahsil etmeye baslayabilirler. Dernekler birimlerince kendilerine verilen her bir yetki belgesi için otomatik sira numarasi verilir.
Yetki belgelerinin süresi, yönetim kurullarinin görev süresi ile sinirlidir. Yeni seçilen yönetim kurullarinin, yetki belgelerini birinci fikra esaslarina göre yenilemesi zorunludur. Yetki belgesinin süresinin bitmesi veya adina yetki belgesi düzenlenen kisinin görevinden ayrilmasi, ölümü, isine veya görevine son verilmesi, dernegin kendiliginden dagildiginin tespit edilmesi veya fesih edilmesi gibi hallerde, verilmis olan yetki belgelerinin dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde teslimi zorunludur. Ayrica, gelir toplama yetkisi yönetim kurulu karari ile her zaman iptal edilebilir. Yetki belgesi ile ilgili degisiklikler yönetim kurulu baskaninca, onbes gün içerisinde dernekler birimine bildirilir.
Gelirlerin teslim edilmesi
Madde 47 – Dernek adina gelir tahsil etmekle yetkili olan kisiler, tahsil ettikleri paralari otuz gün içerisinde dernek saymanina teslim ederler veya dernegin banka hesabina yatirirlar. Ancak, tahsilati 2005 yili için 1000.- YTL’yi geçenler, 30 otuz günlük süreyi beklemeksizin tahsil ettikleri parayi en geç iki is günü içinde dernek saymanina teslim ederler veya dernegin banka hesabina yatirirlar.
Dernek kasasinda bulundurulabilecek para miktari, ihtiyaçlar dikkate alinarak yönetim kurulunca belirlenir.

SEKIZINCI BÖLÜM
Kamu Yararina Çalisan Derneklerden Sayilma

Kamu yararina çalisan dernek sayilma
Madde 48 – Kamu yararina çalisan dernekler, Maliye Bakanliginin ve varsa ilgili bakanliklarin görüsü üzerine, Bakanligin teklifi ve Bakanlar Kurulu karariyla tespit edilir.
Kamu yarari için aranacak sartlar
Madde 49 – Kamu yararina çalisan derneklerden sayilmak için dernegin;
a) En az bir yildan beri faaliyette bulunmasi,
b) Son bir yil içindeki, 2005 yili için belirlenen tutar olan 50.000.-YTL’sini geçen alim ve satim islemlerinin rekabet kosullarina uygun yapilmasi,
c) Amaci ve gerçeklestirdigi faaliyetlerin, üyelerinin disinda yerel veya ulusal düzeyde toplumun ihtiyaç ve sorunlarina yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelismeye katki saglayacak nitelikte olmasi,
d) Yil içinde elde ettigi gelirin en az yarisinin bu amaçla harcanmasi,
e) Sahip oldugu mal varliginin ve yillik gelirinin tüzügünde belirtilen amaci gerçeklestirecek düzeyde olmasi gerekir.
Bu durum, Bakanlik dernekler denetçileri tarafindan düzenlenen rapor ile tespit ettirilebilir. Bu nitelikleri tasimadigi tespit edilen dernekler, kamu yarari karari için, bu tespitin yapildigi tarihten itibaren üç yil geçmeden önce yeniden basvuramaz.
Basvuru ve istenen belgeler
Madde 50 – Kamu yararina çalisan derneklerden sayilmak isteyen dernekler, asagida belirtilen ekleri ile birlikte basvurularini dörder suret olarak mülki idare amirligine yaparlar.
a) Ilgili dernekler müdürlügünce onaylanmis dernek tüzügü,
b) Dernek üyelerinin sayisinin belirtildigi yazi,
c) Dernegin subelerinin sayisi ve yerinin belirtildigi yazi,
d) Dernegin kamu yarari yönünden; faaliyeti, yaptigi hizmetler ve gelecekte yapilmasi düsünülen isler hakkindaki raporu,
e) Son yila ait mali bilanço ile gelir-gider tablosu veya isletme hesabi tablosu,
f) Dernegin tasinir ve tasinmaz mallarinin listesi,
g) Kamu yararina çalisan derneklerden sayilmasi için yönetim kurulunun aldigi karar örnegi.
Basvurunun degerlendirilmesi
Madde 51 – Basvurularda alinan belgelerin üçer adedi olusturulan valilik görüsü ile birlikte bir ay içinde Bakanliga gönderilir. Valilik görüsünde dernegin amacinin ve faaliyetlerinin topluma yararli sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olup olmadigi ve kamu yararina çalisan derneklerden sayilip sayilamayacagi açikça belirtilir.
Ilgili bakanliklarin ve Maliye Bakanliginin da görüsü alindiktan sonra, Bakanligin teklifi ve Bakanlar Kurulu karari ile dernek, kamu yararina çalisan derneklerden sayilir.
Kamu yararina çalisan derneklerden sayilmaya iliskin karar Bakanlikça ilgili valilige bildirilir ve valilik tarafindan basvuru sahiplerine bilgi verilir. Basvurusu reddedilenler buna iliskin gerekçe ile birlikte ilgili valilige bildirilir ve valilik tarafindan basvuru sahiplerine bilgi verilir.
Kamu yararina çalisan dernek statüsünün kaybedilmesi
Madde 52 – Kamu yararina çalisan derneklerin, denetimler sonunda bu niteliklerini kaybettigi anlasilirsa; Maliye Bakanliginin ve varsa ilgili bakanliklarin görüsü alinarak, Bakanligin teklifi ve Bakanlar Kurulu karariyla haklarinda alinan kamu yararina çalisan derneklerden sayilma karari iptal edilir. Sonuç, Bakanlikça ilgili valilige bildirilir ve valilik tarafindan da ilgili dernege bilgi verilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM
Izinle Kullanilacak Kelimeler
Izin alma
Madde 53 – Dernek adlarinda; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunlarin bas ve sonlarina getirilen eklerle olusturulan kelimeler, ilgili bakanliklarin görüsü alinmak suretiyle Bakanligin izni ile kullanilabilir.
Izin almak için basvuracak derneklerde asagidaki sartlar aranir:
a) En az bir yildan beri faaliyette bulunmasi,
b) Amaci ve bu amaci gerçeklestirmek için giristigi faaliyetler ve yaptigi hizmetler ile gelecekte yapilmasi düsünülen islerin topluma yararli sonuçlar verecek nitelikte olmasi,
c) Ayni amaçli dernekler arasinda en çok üyeye sahip olmasi,
d) Bu konuda genel kurulunda karar almis olmasi.
Basvuru
Madde 54 – Izin için basvuracak dernekler, asagida belirtilen belgelerle birlikte basvurularini üçer suret olarak mülki idare amirligine yaparlar.
a) Ilgili dernekler müdürlügünce onaylanmis dernek tüzügü,
b) Dernek üye listesi,
c) Dernegin faaliyetleri, yaptigi hizmetler ve gelecekte yapilmasi düsünülen isler hakkinda rapor,
d) Izne tabi kelimelerin kullanilmasi için genel kurulun aldigi karar örnegi.
Izin
Madde 55 – Ilgili valilik, taleple ilgili gerekli arastirmayi yaptiktan sonra, valilik görüsünü de belirterek evrakin iki nüshasini bir ay içinde Bakanliga gönderir.
Bakanlik, gerekli incelemeyi yaparak, gerektiginde ilgili bakanliklarin da görüsünü aldiktan sonra basvuruyu karara baglar. Sonuç, Bakanlikça ilgili valilige bildirilir ve valilik tarafindan da ilgili dernege bilgi verilir.

ONUNCU BÖLÜM
Lokaller
Lokal
Madde 56 – Lokal, dernek üyelerinin soysal ihtiyaçlarini karsilamak üzere mülki idare amirinin izniyle açilan tesistir. Dernekler, baska bir dernek, gerçek veya tüzel kisi ile ortaklasa lokal açmaz. Federasyon ve konfederasyonlar hariç, lokal açabilmesi için dernegin en az bir yildan beri faaliyette bulunmasi sarttir. Çocuk dernekleri lokal açamaz.
Lokal açilamayacak yerler
Madde 57 – Asagida belirtilen yerlerde lokal açilmasina izin verilmez:
a) Silah fabrika ve imalathaneleri, patlayici, parlayici ve yanici gibi tehlikeli maddeler üretilen, satilan, kullanilan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesislerinde,
b) Her türlü mabetlerde,
c) Okul öncesi egitim, ilk ve orta ögretim resmi ve özel okul binalari ile özel egitime muhtaç bireylerin devam ettikleri ögretim kurumlarina yüz metreden yakin mesafe içinde,
d) Ilk ve orta ögretim ögrencilerinin devam ettigi kurs, dershane ve bu ögrencilerin kaldigi ögrenci yurtlarinin bulundugu binalarda,
e) Itfaiye, ambulans gibi müdahale ve yardim hizmetlerinin kolaylikla ulasamayacagi yerlerde,
e) Binalarin ortak kullanilan bagimsiz bölümlerinde,
g) Genel güvenlik ve asayisin korunmasi yönünden sakincali olan yerlerde,
h) Sabit veya seyyar olarak kullanilan kara, deniz, hava ve her çesit tasima araçlarinda.
Dernegin yerlesim yerinin bulundugu binada dernek lokali açilabilir. Ancak, dernek lokali olarak açilan yerin iç kapi girisinin diger bagimsiz bölüm veya oda ve benzeri gibi bölümlerden ayri olmasi ve bunlara açilan kapilarinin bulunmamasi zorunludur.
Basvuru
Madde 58 – Il merkezlerinde açilacak lokaller için valilige, büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçeler dahil olmak üzere diger ilçelerde açilacak lokaller için kaymakamliga bir dilekçe ile basvurulur. Basvurulara asagida belirtilen belgeler eklenir.
a) Lokal açilmasi konusunda alinmis yönetim kurulu kararinin örnegi,
b) Lokal olarak açilacak yerin tapu senedi örnegi, kiralik ise kira kontratinin örnegi,
c) Ana gayrimenkulun tapu kayitlarinda mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birligi ile aldiklari kararin örnegi, mesken ve isyerinin birlikte yer aldigi binalarda mesken sahiplerinin tamaminin onayi ve isyeri sahiplerinin oy çoklugu ile aldiklari kararin örnegi, is hanlarinda ise yönetim kurulu karari örnegi,
d) Derneklerin; belediye ve mücavir alanlar içinde açacaklari lokaller için yapi kullanma (iskan) izin belgesi, bu belgenin bulunmadigi durumlarda ise ilgili belediyeden alinacak söz konusu yerin lokal olarak kullanilmasinda sakinca olmadigina dair belge; bu alanlar disindaki lokaller için bayindirlik ve iskan müdürlüklerinden alinacak lokal olarak kullanilmasinda sakinca olmadigina dair belge.
Belgeleri eksik olan veya mevzuata uygun olmayan basvurular degerlendirmeye alinmaz ve eksikliklerin tamamlanmasi için otuz günlük ek süre taninir. Bu süre sonunda eksikliklerin tamamlanmamasi halinde basvuru islemden kaldirilir.
Lokal olarak açilan yerin yerlesim yerinin degistirilmesi halinde yukarida sayilan islemler tekrar edilir.
Izin
Madde 59 – Il merkezlerinde açilacak lokallerin is ve islemleri il dernekler müdürlüklerince, diger ilçelerde açilacak lokallerin is ve islemleri ilçe dernekler büro sefliklerince yürütülür. Büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçelerde ise bu görevler, kaymakamlik yazi isleri müdürlüklerince yerine getirilir. Lokal olarak açilacak yerin ve bulundugu binanin fenni ve yangin güvenligi ile toplum sagligi ve çevre bakimindan belediyece, genel güvenlik ve asayisin korunmasi yönünden kolluk kuvvetlerince incelenmesi istenir. Gerek görülen hallerde, ayrica ilgili diger kurum ve kuruluslardan inceleme yapilmasi istenebilir.
Basvuru belgeleri ve inceleme sonuçlari olumlu olan derneklere, mülki idare amirince lokal açma ve isletme izni verilir. Lokal açma ve isletme belgesinde çalisma sartlari belirtir. Iki nüsha olarak düzenlenen Lokal Açma ve Isletme Izin Belgesinin (EK- 20) bir örnegi ilgili dernege verilir; diger örnegi dernegin il dernekler müdürlügündeki dosyasinda saklanir.
Lokalin hangi dernege ait oldugunun belirtildigi en az 50×75 cm ebadinda "….Dernegi Lokali" ibaresinin yazili oldugu levha ile en az 20×30 cm ebadinda "Üye olmayan giremez" ibaresinin yazili oldugu levhanin, disaridan ilk bakista görülebilecek bir yere asilmasi zorunludur.
Lokal açma ve isletme belgesi düzenlendikten sonra onbes gün içinde dernekler birimlerince; kolluk amirligi, belediye, alkollü içki kullanilmasina izin verilenler için tekel idaresi, çevre müdürlükleri ile dernegin bagli bulundugu vergi dairesine lokalin açildigi bildirilir. Kolluk kuvvetleri bu bilgilere istinaden izinsiz açilan lokalleri men eder.
Sorumlu müdür
Madde 60 – Her dernek lokaline, yönetim kurulu karariyla sorumlu bir müdür tayin edilerek mülki idare amirine bildirilir. Sorumlu müdür, dernek lokalinin mevzuata ve ruhsata uygun olarak isletilmesinden sorumludur. Sorumlu müdür degisikligi, onbes gün içinde mülki idare amirligine bildirilir.
Lokal müdürü yönetim kurulu karariyla ücretli veya fahri olarak görevlendirilir. Bunlarin dernek üyesi olmasi sart degildir. Lokalin isletmesi, dernek tarafindan görevlendirilen bir lokal müdürünün sorumlulugunda müstecire de yaptirilabilir.
Alkollü içki kullanilmasi
Madde 61 – Dernek lokallerinde alkollü içki kullanilmasi mülki idare amirinin iznine baglidir. Ancak, alkollü içki izni verilebilmesi için dernek lokalinin içkili yer bölgesi içinde bulunmasi ve içki satis belgesi alinmasi zorunludur.
Gençlik, spor veya gençlik ve spor kulüplerinin sosyal amaçli tesisleri ile lokallerinde alkollü içki kullanilmasina izin verilmez.
Alkollü içki kullanilmasina izin verilen lokallerde içki servisi, ancak izin verilen lokal içinde yapilabilir. Lokalin etrafinda, yol kenarlarinda veya yaya kaldirimlarinda masa konularak veya ayakta içki servisi yapilamaz.
Lokallerde çalisacak kisiler
Madde 62 – Alkollü içki kullanilmasina izin verilen lokallerde 18 yasindan küçükler çalistirilamaz. Lokallerde çalisanlar için dernek yönetim kurulu baskaninin imzasini tasiyan bir kimlik belgesi düzenlenir. Çalisanlar lokalde bulunduklari sürece bu kimligi ilk bakista görülebilecek sekilde üzerlerinde tasimak zorundadirlar.
Lokal yönergesi
Madde 63 – Dernek lokalleri, yönetim kurullarinca bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak hazirlanan yönergeye göre isletilir. Lokal yönergesinde asagida gösterilen hususlarin belirtilmesi zorunludur.
a) Lokalin çalisma sartlari,
b) Lokal müdürünün görev ve yetkileri,
c) Dernek lokalinde yapilacak faaliyetler ve verilecek hizmetler,
d) Dernek üyelerinin ve misafirlerin lokalden yararlanma sekilleri,
e) Lokalde alkollü içki kullanilip kullanilmayacagi, kullanilacaksa sart ve sekilleri,
f) Lokalin konferans, seminer, yemek, nisan, dügün ve benzeri toplantilar için dernek üyelerine tahsis edilme sekil ve sartlari.
Lokalden yararlanma
Madde 64 – Lokalden yararlanacak üyelere, dernek üyeligine kabul kararinin tarih ve sayisi ile dernek baskaninin imzasi bulunan lokal kimlik karti verilir. Üyeler lokalde bulunduklari sürece bu kimligi üzerlerinde tasimak ve denetimler sirasinda bu karti göstermek zorundadirlar.
Lokale o dernegin üyesi olmayanlar giremez. Ancak, üyelerin beraberindeki misafirleri lokallere kabul edilebilir. Misafirler lokalde bulunduklari sürece, misafir kartlarini ilk bakista görülecek sekilde üzerlerinde tasimak zorundadirlar.
Lokallerin denetimi
Madde 65 – Mülki idare amiri, dernek lokallerinin, açma ve isletme belgesinde belirtilen sartlara göre isletilip isletilmedigini denetletebilir. Lokallerin denetimi, dernekler birimleri ve kolluk kuvvetlerince birlikte yapilir. Lokal denetiminde önceden bildirimde bulunma ve denetimin mesai saatleri içinde yapilmasi sarti aranmaz.
Faaliyetten geçici olarak men etme
Madde 66 – Kumar oynatildigi, izinsiz içki kullanildigi, umuma açik yer durumuna geldigi veya lokal yönergesine aykiri hareket edildigi tespit edilen lokaller, mülki idare amiri tarafindan otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir.
Yukaridaki fikrada yazili fiiller sebebiyle üç defa faaliyetten men edilen lokallerin izin belgeleri, mülki idare amirince iptal edilir.
Lokal açma ve çalisma izninin iptali
Madde 67 – Yapilan denetimler neticesinde, uyusturucu madde imal edildigi, satildigi, kullanildigi veya bulunduruldugu; 6136 sayili Kanuna aykiri silah bulunduruldugu veya satildigi; genel güvenlige ve genel ahlaka aykiri faaliyetlerde bulunuldugu tespit edilenlerin lokal açma ve isletme izin belgeleri mülki idare amirince iptal edilir.
Ayrica, konusu suç teskil eden fiillerin islenmesi durumunda, sorusturma evraki derhal Cumhuriyet Bassavciligina gönderilir.
Faaliyetten men kararinin uygulanmasi
Madde 68 – Faaliyetten men karari asagidaki esaslar çerçevesinde yerine getirilir.
a) Karar, dernek yönetim kuruluna ve lokal müdürüne teblig edilir kararin uygulanmasi için iki günden fazla olmamak üzere süre verilir. Tebligde dernek yönetim kurulu baskani veya görevlendirilecek yönetim kurulu üyesi ile lokal müdürünün, mühürlemenin yapilacagi sirada hazir bulundurulmasi gerektigi de belirtilir.
b) Lokalin kapali oldugu süre içinde bozulabilecek mallar ile kisilerin özel esyalarinin çikarilmasina izin verilir.
c) Lokalin pencereleri ve diger kapilari kapatilir ve lokalin giris kapilari mühürlenir.
d) Kararin uygulanmasina iliskin düzenlenecek tutanakta, faaliyetten men kararinin tarihi, sebebi ve süresi ile kapatma islemenin tarih ve saati belirtilir ve hazir bulunanlar tarafindan imzalanir. Hazir bulunanlarin imzadan kaçinmasi halinde bu durum tutanakta belirtilir.
Sürenin dolmasini müteakip faaliyetten men edilen lokalin tekrar açilmasinda da açilis tarihi ve saati yazilarak, açma ve teslim tutanagi, dernek yönetim kurulu baskani veya görevlendirilecek yönetim kurulu üyesi ile lokal müdürü tarafindan imzalanir.
Süresinden önce açilma
Madde 69 – Faaliyetten men islemine karsi açilan davanin idare aleyhine sonuçlanmasi halinde; lokal bir tutanakla açilir. Mülki idare amirleri faaliyetten geçici olarak men ettikleri lokalleri mahkeme kararlari disinda, süresinden önce açamazlar. Geçici olarak faaliyetten men edildigi halde süresinden önce açilan lokallerin açma ve isletme izinleri mülki idare amirince iptal edilir.
Izinsiz açilan lokaller
Madde 70 – Izinsiz olarak açilan veya izni iptal edildigi halde isletilen veya geçici olarak faaliyetten men edildigi halde süresinden önce açilan lokaller kolluk kuvvetlerince kapatilir.
Uzakligin ölçülmesi
Madde 71 – Okul öncesi egitim, ilk ve orta ögretim resmi ve özel okul binalari ile özel egitime muhtaç bireylerin devam ettikleri kurumlar ile lokal açilmasina izin verilen yerlerin aralarindaki uzakligin ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapilari, yoksa bina kapilari; kapilarin birden fazla olmasi durumunda ise en yakini esas alinir.
Yüz metre uzakligin ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanilarak, yaya kurallarina göre gidilebilecek en kisa mesafe dikkate alinir. Bu tespitleri yapmaya dernekler birimleri yetkilidir.

ONBIRINCI BÖLÜM
Sandik
Sandik kurma sartlari
Madde 72 – Dernekler; üyelerine kar payi dagitmamak, gelir, faiz veya baska adlarla üyelerine para aktarmamak sartiyla, üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diger mal ve hizmetlerle kisa vadeli kredi ihtiyaçlarini sandik kurarak karsilayabilirler.
Derneklerin sandik kurabilmesi için;
a) Dernek tüzügünde sandik kurulacagina dair açik hüküm bulunmasi,
b) Dernek genel kurulunca sandik kurulmasi için karar alinmis olmasi
gerekir.
Sandik üyeligi
Madde 73 – Dernekler tarafindan kurulan sandiklara, ilgili dernegin merkez ve subelerine kayitli üyeler disinda üye kabul edilmez. Sandiklara üye olmak istege baglidir.
Sandik üyeligine kabul, sandik yönetim kurulu karari ile olur.
Sandik yönergesi
Madde 74 – Her sandigin, dernek yönetim kurulunca hazirlanip genel kurulca kabul edilen bir sandik yönergesi bulunur. Bu yönetmelikte asagidaki hususlarin belirtilmesi zorunludur.
a) Sandigin adi,
b) Sandigin çalisma konulari,
c) Üye olma, üyelikten çikma ve çikarilmanin sartlari,
d) Sandik genel kurulunun kurulus sekli, toplanma zamani, görev ve yetkileri,
e) Sandik yönetim kurulunun asil ve yedek üye sayisi, nasil seçilecegi, görev ve yetkileri,
f) Sandik denetim kurulunun asil ve yedek üye sayisi, nasil seçilecegi, görev ve yetkileri,
g) Üyelerden alinacak giris aidati ile üyelik aidatinin belirlenme ve tahsilat sekli,
h) Sandikça olusturulacak fonlar, bu fonlara katilma sartlari, fonlardan yararlanma esaslari, fonlardan yapilacak yardimlarin miktari ve oranlari,
i) Üyelerin sandiktan çikmasi veya çikarilmasinin sartlari,
j) Fonlarda biriken para ve haklarin tasfiyesi ve geri verilmesi esas ve usulleri,
k) Fonlarda biriken paralarin degerlendirilme esas ve usulleri, isletilecek paralardan elde edilecek faiz, kâr, temettü ve diger degerlerin, kullanimina dair esaslar,
l) Mikrokredi ve diger borç para verme esas ve usulleri,
m) Sandigin dagitilmasina karar verilmesi durumunda, mal varliginin tasfiye esaslari.
Mikrokredi ve diger borç para alacaklardan istenecek hizmet bedeli veya faiz oranlari yönetim kurulu karari ile belirlenir.
Sandigin faaliyete geçmesi
Madde 75 – Dernek genel kurulunca kabul edilen sandik yönergesinin yönetim kurulu üyelerince her sayfasi imzalanmis bir sureti, genel kurul toplantisini izleyen otuz gün içinde dernek baskani tarafindan mülki idare amirligine verilir.
Sandik yönergesinin mülki idare amirligine bildirilmesinden itibaren alti ay içinde sandik genel kurulunun toplanmasi ve sandik organlarinin olusturulmasi zorunludur. Sandik organlarinin olusturulmasina kadar, sandik islemlerini yürütmeye dernek yönetim kurulu yetkilidir. Sandigin ilk genel kurulu, dernek yönetim kurulunun çagrisi üzerine toplanir.
Sandik organlari
Madde 76 – Her sandikta;
a) Genel kurul,
b) Yönetim kurulu,
c) Denetim kurulu,
olusturulmasi zorunludur.
Sandik yönetim ve denetim kurullarinin asil ve yedek üye sayisi üçten az olamaz. Sandik yönetim ve denetim kurullari sandik üyeleri arasindan seçilir.
Sandik genel kurulu
Madde 77 – Sandik genel kurulu, genel kurula katilma hakki bulunan sandik üyelerinden olusur. Üye sayisinin çok olmasi veya üyelerin farkli yerlesim yerlerinde bulunmasi halinde genel kurulda nasil temsil edilecekleri, sandik yönetmeliginde düzenlenir. Genel kurulun toplantiya çagrilmasi, toplanti gündemi ve yeri, toplanti ve karar yeter sayisi ve kararlarin üyelere duyurulmasi konularinda, sandigin bagli bulundugu dernek tüzügünün bu konulari düzenleyen hükümleri uygulanir.
Sandiklarin yasal durumu
Madde 78 – Sandiklar, derneklerin bir yan kurulusudur; Bunlarin tüzel kisilikleri yoktur.
Sandik yönetim kurulu, dernek yönetim kurulunca verilecek yetkiye dayanarak, sandikla ilgili konularda mahkemeler ve idare makamlarinda sandigi temsil edebilir, sandiga izafeten her türlü hukuki tasarrufta bulunabilir.
Sandigin mallari
Madde 79 – Sandigin bütün mal ve haklari dernek mali sayilir. Tasinmazlar dernek adina tescil edilir, kullanma hakki sandiga devredilir.
Bu mallara karsi islenen suçlar, dernek mallarina karsi islenmis sayilir ve sandik mallarina karsi suç isleyenler dernek malina karsi suç isleyenler gibi cezalandirilir.
Sandiklarin denetimi
Madde 80 – Sandigin bagli oldugu dernegin genel kurulu, yönetim kurulu veya denetim kurulu, sandigin denetimini her zaman yapabilir. Dernek ve sandik denetim kurullari en az yilda bir kez olmak üzere sandik hesap ve faaliyetlerinin denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Denetim sonuçlari bir rapor halinde sandik genel kurulu ve toplandiginda dernek genel kuruluna sunulur.
Sandiklarin yönetim yerleri, satis yerleri, defterleri, hesap ve islemleri Bakanlik veya yetkili mülki idare amiri tarafindan her zaman denetlettirilebilir. Bu denetleme, görevlendirilecek kolluk kuvvetleri mensuplari disindaki memur veya memurlar araciligiyla yaptirilir.
Denetleme sirasinda, görevli memurlar tarafindan istenecek her türlü defter, belge ve islemli yazilarin, denetleyen kisilere gösterilmesi ve talep halinde onayli örneklerinin verilmesi zorunludur.
Sandiklarin gelirleri
Madde 81 – Sandiklarin gelirleri sunlardir:
a) Üyelerden bir defaya mahsus olmak üzere alinacak giris aidati,
b) Üyelik aidati,
c) Iktisadi faaliyetlerden elde edilen karlar,
d) Üyelere verilen kredilerden alinacak hizmet bedeli veya faiz gelirleri,
e) Bankaya yatirilan sandik paralarinin faizleri,
f) Kime ve nereye ait oldugu bilinmeyen ve en az bir yil emanet hesabinda tutulduktan sonra gelir kaydedilen paralar,
g) Yardim ve bagislar,
h) Borçlanma,
i) Diger gelirler.
Sandiklarca tutulacak defterler
Madde 82 – Sandiklar asagida yazili defterleri tutmak zorundadir:
a) Karar defteri: Yönetim kurullarinin kararlari gün ve sayi sirasi ile bu deftere yazilir. Kararlarin alti toplantiya katilan üyelerce imzalanir.
b) Üye kayit defteri: Sandiga üye olarak girenlerin kimlikleri ve giris tarihleri bu deftere islenir.
c) Evrak kayit defteri: Sandik yönetimine iliskin gelen ve giden evrak, gün ve sayi sirasiyla bu deftere kaydedilir. Gelen evrakin asillari ve giden evrakin kopyalari dosyalanir.
d) Demirbas defteri: Sandigin demirbas esyasi bu deftere, alinis tarihleri ve degerleri belirtilerek yazilir.
e) Yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri: sandik adina alinan gelirler ve yapilan giderler ile envanter kayitlari, açik ve düzenli olarak bu defterlere islenir. Sandiklar bilanço esasina göre defter tutarlar. Bu defterlerin tutulma usulü ile kayit sekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun Maliye Bakanligina verdigi yetkiye istinaden yayimlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebligleri esaslarina göre yapilir.
Bu maddede sayilan defterler ile sandikça tutulmasi uygun bulunan öteki defterlerin, dernekler birimi ya da noterlerce onaylanmasi zorunludur.
Bu Yönetmeligin alti ve yedinci bölümlerinde belirtilen diger esas ve usuller sandiklar için de uygulanir.
ONIKINCI BÖLÜM
Beyanname
Beyanname verme yükümlülügü
Madde 83 – Dernek yönetim kurulu baskanlari, her takvim yilinin ilk dört ayi içinde bir önceki yila ait Dernek Beyannamelerini (EK- 21), mülki idare amirligine vermekle yükümlüdürler. Il merkezlerinde ve büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçelerde bulunan dernekler beyannamelerini bir adet, diger ilçe merkezinde bulunanlar ise iki adet olarak verirler.
Subeler, mülki idare amirligine verecekleri beyannamelerin birer örnegini bagli bulunduklari dernege de vermekle yükümlüdürler.
Ilçelerde verilen bu beyannamelerden bir adedi alikonularak, digerleri il dernekler müdürlüklerine gönderilir.
Temsilcilikler için ayrica beyanname verilmez ancak, temsilciliklere iliskin her türlü bilgiler dernek beyannamesinde gösterilir.
Birlikler, beyannamelerini bu maddede belirtilen esas ve usullere göre vermekle yükümlüdürler.
Dernekler beyannamesinde belirtilen siniflamalarin alt gruplarini belirlemeye veya alt gruplarda degisiklik yapmaya Daire Baskanligi yetkilidir. Ancak, derneklerin amaç, faaliyet alanlari ve ekonomik faaliyetleri ile dernek üye, personel veya diger görevlilerinin meslekleri ve egitim durumlari siniflamalarinin alt gruplari; Birlesmis Milletler Uluslararasi Kar Amaci Olmayan Kuruluslar Siniflamasi, Avrupa Toplulugu Ekonomik Faaliyetlerin Istatistiki Siniflamasi, Birlesmis Milletler Uluslararasi Standart Meslek Siniflamasi ve Birlesmis Milletler Uluslararasi Standart Egitim Siniflamasi alt gruplari göz önünde bulundurularak düzenlenir.
Beyannamelerin incelenmesi
Madde 84 – Beyannameler valiliklerce incelenir. Gerekli görülen hallerde bu inceleme Bakanlikça da yapilabilir. Beyannamelerde eksiklik veya yanlisliklar görülmesi halinde, ek bilgi ve belgeler istenebilir ve bunlar tamamlattirilir. Beyannamelere iliskin istenen ek bilgi ve belgelerin verilmemesi, eksik verilmesi veya verilen sürede tamamlanmamasi hallerinde ilgili dernek denetime tabi tutulabilir.
Beyannamelerin incelenmesi esnasinda konusu suç olusturan hususlarin tespit edilmesi halinde, ilgili mülki idare amirligince durum Cumhuriyet Bassavciligina bildirilir. Beyannameler ile ilgili olarak haklarinda adli ve idari islem yapilan dernekler, Bakanliga bildirilir.
ONÜCÜNCÜ BÖLÜM
Dernekler Kütügü ve Tasfiye
Kütük defteri
Madde 85 – Birlikler için Bakanlar Kurulu izninin ilgili valilige iletilmesi, dernekler için tüzügü ve kurulus bildirimi ile eklerinin mülki idare amirligine verilmesini müteakip il dernekler müdürlüklerindeki Dernek Kütük Defterlerine (EK- 22) kayitlari yapilir. Dernek kütügü il dernekler müdürlügünde tutulur. Defterlerde her birlik ve dernege ayri bir sayfa ayrilir ve mevcut bilgiler defterdeki hanelerine islenir.
Yabanci dernek ve yabanci vakiflarin Türkiye’deki sube ve temsilciliklerinin kaydi Bakanliktaki ayri bir kütük defterine (EK-22) yapilir. Her sube ve temsilcilige ayri bir sayfa ayrilir ve mevcut bilgiler defterdeki hanelerine islenir.
Dernegin türü, kurucularin tanimlamasi ve tüzügün incelenmesiyle belirlenir. Kütük defterine kaydi gereken bilgilerin dernekler birimine intikali üzerine, gecikmeksizin kaydi yapilir. Kütüge kaydi yapilan belgeler üzerine, kütüge islendigine dair isaret konur.
Kütük defterinin her sayfasi mühürlenir ve son sayfasina kaç sayfadan ibaret oldugu belirtilerek yetkili amir tarafindan imzalanir.
Dernek numaralandirma ilkeleri
Madde 86 – Derneklerin kütük numaralandirma ilkeleri asagidaki esaslara göre düzenlenir:
a) Bir dernege verilen kütük numarasi, baska bir dernege verilemez.
b) Bir dernek için Baskanlik ve il birimlerindeki kütükler, ayni numaralari tasir.
c) Yapisina bakilmaksizin dernekler, ayni kütüge sira ile kaydedilir.
d) Yabanci dernek ve yabanci vakiflarin Türkiye’deki sube ve temsilcilikleri ayri bir kütüge kaydedilir.
Dernek numaralandirmasi
Madde 87 – Derneklere verilecek kütük numaralari, üç kisim ve sekiz rakamdan olusur. Bunlar sirasiyla;
a) Birinci kismi meydana getiren ilk iki rakam, kuruldugu ilin trafik numarasini,
b) Ikinci kismi meydana getiren ve (001)’den baslayan üç rakam, kaydin yapildigi defterin o ildeki sira numarasini,
c) Üçüncü kismi meydana getiren üç rakam ise, dernek ve benzerlerinin o defterde kayit edildigi sayfayi
gösterir.
Her defter, ilk yapraginin içinden baslamak ve karsilikli sayfalara ayni numara verilmek kaydiyla sayfalari (001)’den (200)’e kadar numaralandirilir.
Yeni il kurulmasi halinde, alacagi isim ve trafik numarasi ne olursa olsun, kütük numarasi takip eden sayilarla ifade edilir.
Yabanci dernek ve yabanci vakiflarin Türkiye’deki sube ve temsilciliklerinin kütük numaralarinin basina, yukaridaki esaslara ek olarak ait bulundugu ülkenin uluslararasi trafik kodu konur.
Dernek kütük dosyasi
Madde 88 – Her dernek ve birlik için Daire Baskanliginda ve dernekler birimlerinde bir dosya açilir. Derneklerin is ve islemleri ile ilgili tüm belgeler bu dosyada saklanir. Açilan her dosya üzerine kütük numarasi ve adi üç cm ebadinda rakam ve harflerle yazilir.
Yabanci dernek ve yabanci vakiflar için yukaridaki esaslara uyulur.
Derneklerin amaç ve yapilarina göre siniflandirilmasina ait istatistiki bilgiler dernekler birimlerince düzenlenir.
Tasfiye
Madde 89 – Derneklerin para, mal ve haklarinin tasfiyesi asagida belirtilen esaslara göre yapilir.
a) Tasfiyenin dernek tüzügünde gösterilen esaslara göre yapilmasi:
Genel kurul karari ile feshedilen veya kendiliginden sona erdigi tespit edilen dernegin para, mal ve haklarinin tasfiyesi, tüzügünde gösterilen esaslara göre yapilir.
Bu derneklerin para, mal ve haklarinin devri, son yönetim kurulu üyelerinden olusan tasfiye kurulunca yapilir. Bu islemlere, feshe iliskin genel kurul kararinin alindigi veya kendiliginden sona erme halinin kesinlestigi tarihten itibaren baslanir. Tasfiye süresi içinde bütün islemlerde dernek adinda "tasfiye halinde ……. Dernegi" ibaresi kullanilir.
Tasfiye kurulu, önce dernegin hesaplarini inceler. Inceleme esnasinda dernege ait defterler, alindi belgeleri, harcama belgeleri, tapu ve banka kayitlari ile diger belgelerinin tespiti yapilarak varlik ve yükümlülükleri bir tutanaga baglanir. Tasfiye islemeleri sirasinda borçlu oldugu tespit edilen derneklerin alacaklilarina çagrida bulunulur ve varsa mallari paraya çevrilerek alacaklilara ödenir. Dernegin alacakli olmasi durumunda borçlulardan alacaklar tahsil edilir. Alacaklarin tahsil edilmesi ve borçlarin ödenmesinden sonra kalan para ve mallar tüzükte belirtildigi sekilde devredilir.
Bu derneklerin para, mal ve haklarinin tasfiye ve intikal islemlerinin tamamlanmasini müteakip tasfiye kurulu tarafindan durumun yedi gün içinde bir yazi ile dernek merkezinin bulundugu yerin mülki idare amirligine bildirilmesi ve bu yaziya tasfiye tutanaginin da eklenmesi zorunludur.
Tasfiyeye iliskin tüm islemler tasfiye tutanaginda gösterilir ve tasfiye islemleri, mülki idare amirliklerince hakli bir nedene dayanilarak verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanir.
Bu derneklerin defter ve belgelerini tasfiye kurulu sifatiyla son yönetim kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma süresi bes yildir.
b) Tasfiyenin mahkeme karari ile yapilmasi:
Tüzükte tasfiyenin ne sekilde yapilacaginin genel kurul kararina birakildigi hallerde, genel kurul tarafindan bir karar alinmamis veya genel kurul toplanamamis veya son yönetim kuruluna yapilan tebligata ragmen tasfiye islemleri yapilmamissa, yahut dernek mahkeme karari ile feshedilmisse, dernegin bütün para, mal ve haklari, mahkeme karariyla bulundugu ildeki amacina en yakin ve kapatildigi tarihte en fazla üyeye sahip dernege devredilir.
Bu derneklerin para, mal ve haklarinin tasfiyesi mahkeme kararinda belirtilen esaslara göre yapilir ve tasfiyenin tamamlanmasini müteakip, durum ilgili mülki idare amirligine bildirilir.
Kütükten silme
Madde 90 – Derneklerin tüzel kisiliklerinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, para, mal ve haklarinin tasfiye ve intikal islemlerinin tamamlanmasini müteakip, yukaridaki madde hükümlerine göre tasfiye sonucunun bildirilmesi üzerine, bunlarin dernekler kütügündeki kayitlari merkezlerinin bulundugu yer valiliginin onayi ile silinir, subelerinin bulundugu valiliklere ve Bakanliga da bilgi verilir.
Derneklerin merkezlerinin bulundugu il disindaki subelerinin kayitlari, subenin bulundugu yer valiliginin onayi ile silinir, dernek merkezinin bulundugu il valiligine ve Bakanliga da bilgi verilir.
Yabanci dernek ve yabanci vakiflarin Türkiye’deki sube ve temsilciliklerinin kütükten silinmesine iliskin islemler Daire Baskanliginca yerine getirilir.
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Genel Hükümler
Kamu kurum ve kuruluslari ile yürütülen ortak projeler
Madde 91 – Derneklerin, görev alanlarina iliskin konularda kamu kurum ve kuruluslariyla isbirligi yapabilmesi, ortak bir projenin yürütülmesi seklinde olur. Ancak, 5072 sayili Dernek ve Vakiflarin Kamu Kurum ve Kuruluslari ile Iliskilerine Dair Kanun hükümleri saklidir. Projelerin, toplumun ihtiyaç ve sorunlarina yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelismeye katki saglayacak nitelikte olmasi sarttir. Yapilacak protokol çerçevesinde, projenin yürütülmesinden sorumlu olan, kamu kurum ve kurulusu ile dernegin esit sayida temsilcilerinden olusan ve tercihen koordinatörlügünü dernek temsilcilerinden birinin yaptigi bir proje yönetim grubu olusturulur. Protokolde, proje yönetim grubunda proje saymani olarak dernek saymaninin yer almasi zorunludur. Proje yönetim grubu, yapilan protokol ve projenin örnegini EK- 23′de gösterilen Proje Bildirimine ekleyerek, protokol tarihini izleyen bir ay içinde projenin tarafi olan dernek merkezinin bulundugu yerin valiligine vermekle yükümlüdür.
Kamu kurum ve kuruluslari ile dernekler yürütecekleri ortak projelerde kendi kanunlarinda aksine hüküm bulunmadigi hallerde, ortaklik anlasmasi çerçevesinde, proje maliyetine saglayacaklari nakdi katkilari ortak bir hesapta bloke ederler. Kamu kurum ve kuruluslari projelere en fazla ayni veya nakdi yüzde elli katkida bulunabilirler. Kamu kurum ve kuruluslari proje süresini geçmemek sartiyla, ortak projeye arsa tahsisinde bulunabilir. Proje çerçevesinde yapilacak harcamalarin bir bankada açilacak ortak bir hesaptan yapilmasi, harcamalarin belgelendirilmesi ve bu belgelerin asil suretlerinin dernekler ile ilgili kamu kurum ve kurulusunda saklanmasi zorunludur.
Bu sekilde yürütülen projelerin gerçeklesme durumu ve bu projeler için yapilan harcamalar ilgili kamu kurum ve kurulusu tarafindan denetlenebilecegi gibi, mülki idare amirleri tarafindan da denetlenebilir.
Degisikliklerin bildirilmesi
Madde 92 – Dernekler, yerlesim yerlerinde meydana gelen degisiklikleri Yerlesim Yeri Degisiklik Bildirimini EK- 24; genel kurul toplantilari disinda dernek organlarinda meydana gelen degisiklikleri Dernek Organlarindaki Degisiklik Bildirimini EK- 25 doldurmak suretiyle, degisikligi izleyen otuz gün içinde mülki idare amirligine bildirmekle yükümlüdürler. Bu belgeler, büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçeler hariç diger ilçelerde bulunan dernekler tarafindan iki suret olarak verilir.
Dernek tüzüklerinde yapilan degisiklikler de tüzük degisikliginin yapildigi genel kurul toplantisini izleyen otuz gün içinde, genel kurul sonuç bildirimi ekinde mülki idare amirligine bildirilir.
Tasinmazlarin bildirilmesi
Madde 93 – Dernekler edindikleri tasinmazlari tapuya tescilinden itibaren otuzgün içinde EK- 26′da gösterilen Tasinmaz Mal Bildirimini doldurmak suretiyle mülki idare amirligine bildirmekle yükümlüdürler. Bu form, büyüksehir belediyesi sinirlari içinde kalan ilçeler hariç diger ilçelerde bulunan dernekler tarafindan iki suret olarak verilir.
Platformlar
Madde 94 – Dernekler, amaçlari ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, diger dernek, vakif, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluslariyla ortak bir amaci gerçeklestirmek üzere platformlar olusturabilirler. Platformlarin olusturulabilmesi için derneklerin yetkili organlarinca alinacak kararlarda, dernegi temsille görevlendirilecek kisi veya kisiler belirlenir.
Bir platformun faaliyete baslayabilmesi için, temsilciler tarafindan bir mutabakat tutanagi düzenlenir. Bu tutanakta, platformun olusturulma amaci, çalismalarin yürütülecegi yerlesim yeri ile yönetim grubu üyeleri ve koordinatörünün isimleri belirtilir.
Yurt açma
Madde 95 – Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaç ve çalisma konularini gerçeklestirmek üzere, egitim ve ögretim faaliyetleri için yurt açmalari ve bu yurtlarin devri, nakli, kapatilmasi ile bunlarin idaresi, isletilmesi ve denetlenmesi gibi konularda 3/11/2004 tarihli ve 2004/8106 sayili Bakanlar Kurulu Karari ile 3/12/2004 tarihli ve 25659 sayili Resmi Gazete’de yayimlanarak yürürlüge giren Özel Ögrenci Yurtlari Yönetmeliginin Dernekler Kanununa ve bu Yönetmelige aykiri olmayan hükümleri uygulanir. Dernekler, açacaklari yurtlara iliskin olarak Milli Egitim Bakanligindan ve valilikten almis olduklari yurt açma izin belgelerinin birer suretini, bu izin belgesini aldiklari tarihten itibaren onbes gün içinde dernekler birimlerine vermek zorundadirlar.
Derneklerin açacaklari lokalleri ve yurtlari disindaki tesisler genel hükümlere tabidir.
Islemlerin elektronik ortamda yapilmasi
Madde 96 – Bilanço esasina göre defter tutan dernekler ile kamu yararina çalisan dernekler, bu Yönetmelik çerçevesinde vermekle yükümlü olduklari belgelerden (ekleri hariç); Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3), Yurtdisindan Yardim Alma Bildirimi (EK- 4), Yetki Belgesi (EK- 19), Dernek Beyannamesi (EK- 21), Proje Bildirimi (EK- 23), Yerlesim Yeri Degisiklik Bildirimi (EK- 24), Dernek Organlarindaki Degisiklik Bildirimi (EK- 25) ve Tasinmaz Mal Bildirimini (EK- 26) Daire Baskanliginin web sayfasi üzerinden, kullanici adi ve sifresini kullanarak doldurmak zorundadirlar.
Bu dernekler kullanici adi ve sifresini bu yönetmeligin yürürlüge girdigi tarihten itibaren en geç alti ay içerisinde alirlar. Dernek yetkililerinin degismesi durumunda bu degisiklik Daire Baskanligina bildirilir ve yeni sifre alinir.
Güvenlik açisindan her kullanici için bir sayisal imzalama modülü çalisacaktir. Bu modüle esas sayisal sertifikalar Daire Baskanligi tarafindan kullanici adi ve sifre ile beraber dagitilacaktir. Isteyen dernekler, Daire Baskanliginin belirleyecegi standartlar çerçevesinde kendi imkanlari ile akilli kart temin etmek suretiyle kendi sayisal sertifikalarini akilli kart üzerinde tasiyabileceklerdir. Bu kartlara sayisal sertifikalari yazma yetkisi Daire Baskanligindadir. Belgeler ve islemlerin elektronik ortamda güvenli bir sekilde yapilmasi için hazirlanan altyapinin (Sayisal Sertifika, Kullanici Adi ve Sifre) güvenliginin sorumlulugu dernege aittir.
Ayrica, bu dernekler birinci fikrada sayilan belgelerin sistemden alacaklari birer çiktisini da süresi içerisinde bu Yönetmelikte belirtilen ilgili mercilere elden verir veya posta ile gönderirler. Elektronik ortama aktarilan bilgiler ile ilgili mercilere verilen çiktilar ayni olmak zorundadir.
Daire Baskanligi, faaliyetleri ile ilgili belgelerin asillarini veya mümkün olmadigi hallerde dogruluklarindan süphe edilmeyecek kopyalarini ve yazilarin makine ile alinmis suretlerini saklamak zorundadir. Bu belgeler mikrofilm, mikrofis seklinde veya elektronik, manyetik veya benzeri ortamlarda saklanir.
Elektronik veya bilgi islem ortaminda yapilanlar dahil her türlü islemlerin ve arsivlenen bilgilerin tespit ve tevsikinde Daire Baskanliginin kayitlari esas alinir.
Daire Baskanligi, internet ve her türlü elektronik bilgi iletisim araç ve ortami ile benzeri araçlar üzerinden bilgi alisverisinin yapilmasina iliskin kosullari belirlemek, Bakanlik ve birinci fikrada sayilan dernekler arasindaki iliskiler ile taraflarin birbirlerine karsi olan hak ve yükümlülüklerini düzenlemek için sözlesmeler yapabilir. Yapilan bu sözlesmeler sonucunda her dernege kullanici adi ve sifresi verilir.
Bu madde kapsaminda bulunmayan derneklere Daire Baskanliginca iki yil içerisinde kullanici adi ve sifre verilir. Bu dernekler, kendi istekleriyle yukarida sayilan islemlerini bu maddede belirtilen usullere uymak suretiyle elektronik ortamda da yapabilirler.
Verilerin elektronik ortama kaydedilmesi
Madde 97 – Bilanço esasina göre defter tutan dernekler ile kamu yararina çalisan derneklerin verdikleri belgeler hariç olmak üzere, bu Yönetmelik çerçevesinde mülki idare amirligine verilmesi zorunlu olan belgelerden Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3), Yurtdisindan Yardim Alma Bildirimi (EK- 4), Türkiye’de Kurulu Vakiflarin Yurt Disi Faaliyette Bulunma Izin Basvuru Formu (EK- 5), Yetki Belgesi (EK- 19), Dernek Beyannamesi (EK- 21), Proje Bildirimi (EK- 23), Yerlesim Yeri Degisiklik Bildirimi (EK- 24), Dernek Organlarindaki Degisiklik Bildirimi (EK- 25), Tasinmaz Mal Bildirimi (EK- 26) il dernekler müdürlüklerince, Yabanci Tüzel Kisilerin Türkiye’de Faaliyette Bulanabilmelerine Iliskin Basvuru Formu (EK- 6) ise Daire Baskanliginca elektronik sisteme kaydedilir.
Il dernekler müdürlüklerinde tutulan kütük defterine kaydedilmesi zorunlu olan diger bilgiler il dernekler müdürlüklerince; Daire Baskanliginda tutulan kütük defterine kaydedilmesi zorunlu olan birlikler ile yabanci dernek ve vakiflarin sube ve temsilciliklerine iliskin bilgiler Daire Baskanliginca, birinci fikrada belirtilen usule uygun olarak elektronik sisteme kaydedilir.
Verilecek belgeler
Madde 98 – Bilanço esasina göre defter tutan dernekler ile kamu yararina çalisan dernekler istenilmesi halinde, bu Yönetmelik çerçevesinde Daire Baskanligi ve dernekler birimlerine vermekle yükümlü olduklari belgeleri, asillarinin yaninda kompakt disk veya disket gibi elektronik ortamlarda da verirler.
Bakanliga gönderilecek belgeler
Madde 99 – Kurulus bildirimleri, tüzükler, tüzük degisiklikleri, derneklere taninan hak ve izinler, dernekler hakkinda yapilan suç duyurulari ve adli veya idari yargi mercilerince verilen kararlar kaymakamliga intikalinden itibaren yedi gün içinde valilige, valilikler de ilçelerden gönderilen veya kendilerine verilen, belirtilen nitelikteki bilgi ve belgeleri otuz gün içinde Bakanliga gönderir. Bakanlikça gerekli görülen diger belgeler de istenilmesi halinde ayni usul ve sürede gönderilir.
Yardim toplama faaliyeti
Madde 100 – Gerçek kisiler, dernekler, kurumlar, vakiflar, spor kulüpleri, gazete ve dergilerin 2860 sayili Yardim Toplama Kanununa göre yapacaklari yardim toplama faaliyetleriyle ilgili is ve islemler dernekler birimlerince yürütülür. Dernekler birimleri, bu faaliyetlerin sonuçlari hakkinda ilgili valilige ve Bakanliga elektronik ortamda bilgi verir.
Yeniden degerleme
Madde 101 – Bu Yönetmelikte belirtilen parasal hadler, her yil bir önceki yila iliskin olarak Vergi Usul Kanunu uyarinca Maliye Bakanliginca belirlenen yeniden degerleme oraninda arttirilmak suretiyle uygulanir. Ancak, güncellemede bir YTL’nin altindaki tutarlar dikkate alinmaz.
Diger düzenleyici islemler
Madde 102 – Bu Yönetmelik çerçevesinde görev alani ile ilgili ihtiyaç duyulan konularda diger alt düzenleyici islemler hazirlanir. Bunlardan mevcut hak ve yükümlülükleri düzenleyenler Resmi Gazete’de yayimlanir.
Diger hükümler
Madde 103 – Yardim toplama konularinda, 23/6/1983 tarihli ve 2860 sayili Yardim Toplama Kanunu hükümleri uygulanir.
Yürürlükten kaldirilan hükümler
Madde 104 – 9/6/1984 tarihli ve 18426 sayili Resmi Gazete’de yayimlanan "Dernek Gelirlerinin Toplanmasinda Kullanilacak Alindi Belgeleri Hakkinda Yönetmelik", 1/5/1985 tarihli ve 18879 sayili Resmi Gazete’de yayimlanan "Dernekler Tarafindan Kurulan Sandiklarin Tabi Olacagi Esaslar Hakkinda Yönetmelik", 5/4/2003 tarihli ve 25070 sayili Resmi Gazetede yayimlanan "Derneklerin Tutacaklari Defter, Muhasebe Hesap Kayitlariyla Ilgili Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik" ile 15/10/2002 tarihli ve 24907 sayili Resmi Gazete’de yayimlanan "Içisleri Bakanligi Dernekler Dairesi Baskanligi Merkez ve Tasra Teskilati Kurulus, Görev, Çalisma ve Denetim Usul ve Esaslarina Dair Yönetmelik"in 21 ila 68 inci maddeleri ve EK 1, 2, 3 ve 4 üncü maddeleri ek ve degisiklikleriyle birlikte yürürlükten kaldirilmistir.
Geçici Madde 1 – Dernekler gelirlerini, yeni alindi belgelerini bastirincaya kadar Maliye Bakanliginca bastirilip derneklere satisi yapilan alindi belgeleri ile toplamaya devam ederler. Ancak bu Yönetmeligin yürürlüge girdigi tarihten itibaren en geç alti ay içinde dernekler alindi belgelerini bastirmak zorundadirlar. Bu sürenin bitiminden sonra Maliye Bakanliginca bastirilan alindi belgeleri kullanilmaz.
Geçici Madde 2 – Bu Yönetmeligin yayimi tarihinden önce mülki idare amirliklerince verilmis olan yetki belgeleri süreleri bitinceye kadar kullanilabilir.
Geçici Madde 3 – Halen kullanilmakta olan kütük defterlerinin mevcudu bitinceye kadar kullanilmasina devam olunur.
Geçici Madde 4 – Bu Yönetmeligin yürürlüge girdigi tarihten önce faaliyette bulunmasina izin verilen lokaller, durumlarini üç yil içinde bu Yönetmelikte öngörülen kosullara uygun hale getirirler.
Geçici Madde 5 – E-dernekler yaziliminin devreye girmesinden itibaren iki yil içerisinde merkez ve tasradaki mevcut arsivler, adi geçen yazilim formatinda elektronik ortama aktarilir ve dijital arsivler olusturulur.
Yürürlük
Madde 10 5- Bu Yönetmeligin; 96 nci maddesi 1/1/2006 tarihinde, diger maddeleri yayimi tarihinde yürürlüge girer.
Yürütme
Madde 106 – Bu Yönetmelik hükümlerini Içisleri Bakani yürütür.